TrongVong.comTrọng Vọng
Cờ, biển tên và xưng hô chức danh

Xưng hô "đồng chí" trong buổi làm việc với cơ quan nhà nước: khi nào dùng

Khi nào dùng "đồng chí" trong buổi làm việc với cơ quan nhà nước, doanh nghiệp tư nhân có nên gọi như vậy không, cách phối với "ông bà", "anh chị" và câu mẫu đúng mực.

Officials in plain light shirts shaking hands across a meeting table in a ward administrative office, ceiling fan above, faces turned away, medium shot from a corner

"Đồng chí" là cách xưng hô quen dùng trong cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội và lực lượng vũ trang; trong buổi làm việc với các cơ quan này, người điều hành thường gọi "đồng chí" kèm họ tên và chức danh khi giới thiệu và mời phát biểu. Người của doanh nghiệp tư nhân, trường tư hay tổ chức khác có thể dùng "đồng chí" khi gọi cán bộ của cơ quan nếu không khí buổi làm việc như vậy, còn khi gọi người bên mình thì dùng "ông, bà" hoặc "anh, chị".

Nhiều người làm văn phòng ở doanh nghiệp lúng túng khi lần đầu đón đoàn của cơ quan nhà nước: gọi "đồng chí" sợ không đúng vị trí của mình, gọi "anh, chị" lại sợ suồng sã. Bài này nói về nơi chữ "đồng chí" được dùng, cách phối với các cách gọi khác, câu mẫu và những tình huống không nên dùng. Cách dùng cụ thể theo thói quen và quy định nội bộ của từng cơ quan; khi chưa chắc, hỏi văn phòng của cơ quan đó.

"Đồng chí" được dùng ở đâu

Trong đời sống công vụ ở nước ta, "đồng chí" là cách xưng hô trang trọng, phổ biến trong cơ quan nhà nước các cấp, các tổ chức chính trị – xã hội như mặt trận, công đoàn, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, và trong lực lượng vũ trang. Trong các cuộc họp, hội nghị, buổi làm việc chính thức của những nơi này, người điều hành giới thiệu thành phần và mời phát biểu bằng "đồng chí" kèm họ tên, chức danh.

Ở những nơi này, chữ "đồng chí" không phân biệt tuổi tác, giới tính hay cấp bậc: cấp trên gọi cấp dưới, cấp dưới gọi cấp trên, người trẻ gọi người lớn tuổi đều có thể dùng. Đó cũng là lý do nó tiện trong phần giới thiệu chính thức: một danh xưng chung cho tất cả, không phải chọn giữa "anh, chị, cô, chú".

Trong trao đổi trực tiếp, ngay cả cán bộ trong cùng cơ quan cũng thường chuyển sang "anh, chị" kèm tên hoặc chức danh để nói chuyện tự nhiên hơn. "Đồng chí" vì thế xuất hiện dày ở phần mở đầu, phần giới thiệu, phần mời phát biểu và phần kết luận, còn trong lúc trao đổi chi tiết thì thưa hơn.

Phối "đồng chí" với các cách gọi khác

Bảng dưới gom các tình huống một doanh nghiệp, nhà trường hay hội nhóm hay gặp khi làm việc với cơ quan nhà nước. Đây là thói quen phổ biến, không phải quy định bắt buộc.

Tình huốngGọi cán bộ cơ quanGọi người bên mình
Doanh nghiệp đón đoàn của sở, ủy ban nhân dân xãĐồng chí kèm họ tên, chức danh khi giới thiệu; "anh, chị" kèm chức danh khi trao đổiÔng, bà hoặc anh, chị kèm chức danh
Doanh nghiệp đến làm việc tại cơ quan nhà nướcTheo cách người điều hành của cơ quan đang dùngÔng, bà hoặc anh, chị kèm chức danh
Trường công lập đón đoàn của sởĐồng chí hoặc thầy, cô kèm chức danhThầy, cô kèm chức danh
Họp liên ngành do cơ quan nhà nước chủ trìĐồng chí kèm họ tên, chức danhThường cũng được gọi là đồng chí theo cách của bên chủ trì
Buổi làm việc có khách nước ngoàiÔng, bà kèm chức danhÔng, bà kèm chức danh

Nguyên tắc chung khi bên mình là người ngoài cơ quan: theo cách gọi của bên chủ trì buổi làm việc. Nếu người điều hành của cơ quan giới thiệu doanh nghiệp bằng "ông, bà", bên doanh nghiệp không cần đổi; nếu họ gọi mọi người là "đồng chí", bên doanh nghiệp đáp lại cũng không có gì sai.

Câu mẫu khi doanh nghiệp đón đoàn cơ quan nhà nước

Các câu dưới đây là mẫu giả định, giọng chuẩn mực, thay tên và chức danh thật.

  • Mở đầu: "Kính thưa đồng chí Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, kính thưa các đồng chí trong đoàn công tác, thay mặt Công ty A, xin trân trọng chào mừng đoàn đến làm việc."
  • Giới thiệu đoàn: "Về phía đoàn công tác, có đồng chí Nguyễn Văn A, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, trưởng đoàn; đồng chí Trần Thị B, công chức địa chính."
  • Giới thiệu bên mình: "Về phía công ty, có ông Lê Văn C, Giám đốc; bà Phạm Thị D, Kế toán trưởng."
  • Mời phát biểu: "Xin kính mời đồng chí Nguyễn Văn A, trưởng đoàn, phát biểu."
  • Trả lời câu hỏi: "Thưa đồng chí trưởng đoàn, về nội dung này công ty xin báo cáo như sau."
  • Kết thúc: "Công ty xin tiếp thu ý kiến của đồng chí trưởng đoàn và các đồng chí trong đoàn."

Để ý rằng người bên doanh nghiệp được giới thiệu bằng "ông, bà", còn cán bộ cơ quan bằng "đồng chí". Cách phối này phổ biến và không bị coi là thiếu nhất quán, vì mỗi bên được gọi theo cách quen thuộc của chính môi trường làm việc của mình.

Khi nào không nên dùng "đồng chí"

Với khách nước ngoài. Trong buổi làm việc với đoàn nước ngoài, dùng "ông, bà" kèm chức danh, cả khi gọi khách lẫn khi giới thiệu cán bộ bên mình cho khách. Phiên dịch sẽ chuyển cách gọi sang danh xưng tương ứng của ngôn ngữ làm việc.

Trong buổi làm việc thương mại thuần tuý giữa hai doanh nghiệp. Hai doanh nghiệp tư nhân làm việc với nhau thường dùng "ông, bà" hay "anh, chị". Dùng "đồng chí" ở đây có thể nghe lạ, trừ khi cả hai bên đều quen cách gọi này.

Khi không chắc người được gọi có quen cách gọi này. Với người ngoài khu vực công, dùng "ông, bà" hoặc chức danh là an toàn hơn.

Trong không khí thân mật sau giờ làm việc. Bữa cơm thân mật, lúc tiễn khách, câu chuyện ngoài lề thường dùng "anh, chị", kể cả với cán bộ cơ quan. Giữ "đồng chí" trong lúc thân mật đôi khi lại làm không khí cứng nhắc.

Khi đùa cợt. Không dùng chữ này với ý đùa, giễu hay gọi vui. Đây là danh xưng trang trọng, dùng sai ngữ cảnh dễ gây phản cảm.

Ghi "đồng chí" trên giấy tờ buổi làm việc

Trong giấy mời, chương trình làm việc, danh sách thành phần do cơ quan nhà nước gửi, cán bộ thường được ghi "đồng chí" kèm họ tên, chức danh, hoặc dạng viết tắt quen dùng trong văn bản hành chính của cơ quan đó. Khi bên mình soạn chương trình hay danh sách để gửi lại, chép đúng theo cách cơ quan ghi, không tự đổi sang "ông, bà".

Trên biển tên để bàn, thường không ghi chữ "đồng chí", chỉ ghi họ tên và chức danh. Nếu buổi làm việc dùng danh xưng trên biển tên thì thống nhất một kiểu cho cả phòng, không để bên này có "đồng chí", bên kia có "ông, bà" trên biển.

Trong biên bản buổi làm việc, cách ghi thành phần theo thể thức văn bản của bên lập biên bản. Doanh nghiệp lập biên bản có thể ghi "ông, bà" cho tất cả, hoặc ghi "đồng chí" cho cán bộ cơ quan theo thói quen; điều quan trọng là họ tên, chức danh, đơn vị chính xác.

Từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, chính quyền địa phương tổ chức theo hai cấp tỉnh và xã, còn ba mươi tư tỉnh thành. Khi ghi chức danh cán bộ địa phương, dùng tên cơ quan hiện hành, không dùng các chức danh của cấp đã không còn tổ chức.

Người trẻ mới đi làm: dùng thế nào cho tự nhiên

Nhiều bạn trẻ làm hành chính, thư ký ở doanh nghiệp ngại dùng chữ "đồng chí" vì thấy không quen miệng. Cách làm là tập trước các câu cố định: câu chào mở đầu, câu mời phát biểu, câu cảm ơn. Đây là những câu lặp lại ở mọi buổi làm việc với cơ quan, thuộc rồi thì không còn ngượng.

Không cần ép mình dùng "đồng chí" trong mọi câu. Trong lúc trao đổi cụ thể như hướng dẫn chỗ ngồi, mời nước, báo giờ, dùng "anh, chị" kèm chức danh hoặc chỉ "anh, chị" là tự nhiên và vẫn lịch sự. "Đồng chí" giữ cho những lúc chính thức: giới thiệu, mời phát biểu, cảm ơn, kết luận.

Nếu không chắc nên gọi thế nào, nghe cách người của cơ quan gọi nhau trong vài phút đầu. Họ gọi nhau "đồng chí" khi giới thiệu, "anh, chị" khi trao đổi, thì bên mình theo đúng như vậy. Hỏi trước văn phòng của cơ quan cũng là cách đơn giản và không ai thấy phiền.

Điều quan trọng hơn chữ gọi là thái độ: đúng giờ, chuẩn bị đầy đủ, trả lời đúng câu hỏi, ghi nhận ý kiến. Một danh xưng chưa thật chuẩn sẽ được bỏ qua nếu mọi thứ khác chu đáo.

Thứ tự chữ trong câu: đồng chí, họ tên, chức danh

Có hai cách ghép quen dùng. Cách thứ nhất là "đồng chí" kèm họ tên rồi đến chức danh và cơ quan: "đồng chí Nguyễn Văn A, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã X". Cách này dùng khi giới thiệu lần đầu, vì người nghe cần biết đủ tên và vị trí. Cách thứ hai là "đồng chí" kèm chức danh, không có tên: "đồng chí Phó Chủ tịch", "đồng chí trưởng đoàn". Cách này dùng khi mời phát biểu hay trả lời câu hỏi sau khi đã giới thiệu, vì nhắc lại họ tên đầy đủ nhiều lần sẽ nặng câu.

Khi gọi nhiều người cùng lúc, dùng số nhiều "các đồng chí": "kính thưa các đồng chí trong đoàn công tác". Không dùng "quý đồng chí" theo lối ghép với "quý vị", vì nghe lạ và không phải cách quen dùng trong buổi làm việc.

Với chức danh dài, có thể dùng dạng rút gọn đã được giới thiệu ở trên, nhưng không viết tắt khi nói. Ví dụ đã giới thiệu đầy đủ "Phó Giám đốc Sở X" thì những lần sau gọi "đồng chí Phó Giám đốc Sở" là đủ, không gọi tắt bằng chữ cái đầu.

Khi người được gọi là nữ, chữ "đồng chí" vẫn giữ nguyên, không cần thêm từ chỉ giới tính. Đây là một tiện lợi của danh xưng này trong phần giới thiệu, nhất là khi danh sách có những tên dùng chung cho cả nam lẫn nữ mà người giới thiệu chưa gặp mặt.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp tư nhân có nên gọi cán bộ cơ quan nhà nước là "đồng chí" không?

Có thể dùng, nhất là trong phần giới thiệu, mời phát biểu và cảm ơn ở buổi làm việc chính thức. Cách an toàn là theo cách gọi mà người điều hành của cơ quan đang dùng; khi trao đổi chi tiết, "anh, chị" kèm chức danh vẫn lịch sự.

Người của doanh nghiệp có được giới thiệu là "đồng chí" không?

Thường người của doanh nghiệp được giới thiệu bằng "ông, bà" hoặc "anh, chị" kèm chức danh. Nếu bên chủ trì là cơ quan nhà nước và họ gọi mọi người là "đồng chí" thì cũng không có gì sai, cứ theo cách của bên chủ trì.

Làm việc với khách nước ngoài có dùng "đồng chí" không?

Trong buổi làm việc với khách nước ngoài, nên dùng "ông, bà" kèm chức danh cho cả khách lẫn cán bộ bên mình. Phiên dịch sẽ chuyển sang danh xưng tương ứng trong ngôn ngữ làm việc của buổi gặp.

Biển tên để bàn có ghi chữ "đồng chí" không?

Thường không ghi, biển tên chỉ có họ tên và chức danh, đơn vị. Nếu buổi làm việc dùng danh xưng trên biển thì thống nhất một kiểu cho cả phòng, tránh bên có danh xưng này, bên có danh xưng khác.

Gọi "đồng chí" với người lớn tuổi có bị coi là thiếu lễ không?

Không. Trong môi trường công vụ, "đồng chí" là danh xưng trang trọng, không phân biệt tuổi tác. Trong trao đổi ngoài lề, nếu thấy chênh lệch tuổi lớn, có thể chuyển sang "chú, cô" hoặc "anh, chị" kèm chức danh cho gần gũi.

Không chắc cách xưng hô của một cơ quan thì hỏi ai?

Hỏi văn phòng hoặc người đầu mối của cơ quan đó khi liên hệ chuẩn bị buổi làm việc. Họ sẽ cho biết cách giới thiệu thành phần quen dùng; câu hỏi này rất bình thường và giúp buổi làm việc diễn ra suôn sẻ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138