Ở phòng họp và phòng ký kết, cờ chân đứng đặt sau lưng người của bên mình: mỗi bên thường một cột, cờ khách đứng sau ghế khách ở phía bên phải chủ nhà, các cột cao bằng nhau, cách đều nhau và lùi đủ xa để không che phông nền hay mặt người. Khi có ba bên trở lên, thứ tự cột phải thống nhất trước với các bên, không tự xếp theo cảm tính.
Cờ đứng khác cờ để bàn ở chỗ nó vào khung ảnh nhiều hơn, chiếm chỗ trong phòng và đổ được nếu đế yếu. Bài này đi từ câu hỏi "có cần cờ đứng không" đến số cột, thứ tự, khoảng cách, cách phối với quốc kỳ và cờ doanh nghiệp, rồi kết bằng bảng kiểm trước giờ khách tới. Phần quy định về treo quốc kỳ chỉ nêu nguyên tắc chung; chi tiết theo quy định hiện hành về lễ tân nhà nước, hỏi bộ phận đối ngoại khi cần chắc.
Khi nào dùng cờ đứng, khi nào cờ để bàn là đủ
Cờ đứng hợp với phòng có trần cao, phông nền rõ và một khoảng trống phía sau dãy ghế chính: phòng ký kết, phòng hội đàm, sảnh tổ chức lễ ký có khách mời đứng xem. Ở đó cờ đứng tạo khung cho ảnh lưu niệm và cho người dự biết đâu là trung tâm của buổi lễ.
Phòng họp nhỏ, bàn kê sát tường, trần thấp thì cờ để bàn là đủ và gọn hơn. Cố nhét hai cột cờ vào sau lưng ghế trong một căn phòng chật sẽ khiến người ngồi phải dịch ghế, phục vụ nước khó đi lại, và trên ảnh lá cờ chỉ lộ ra một mảng màu bị cắt.
Cũng có lúc dùng cả hai: cờ để bàn trên bàn ký, cờ đứng phía sau. Khi đó hai lớp cờ phải cùng chiều, tức là cờ khách để bàn và cờ khách đứng cùng nằm về phía người ký bên khách. Lệch một trong hai lớp là khung ảnh lộ ngay chỗ sai. Người phụ trách nên đứng ở vị trí thợ ảnh, nhìn một lượt cả hai lớp trước khi mời khách vào.
Số cột cờ theo từng kiểu buổi làm việc
Bảng dưới là cách bố trí thường gặp, dùng làm điểm xuất phát để bàn với lãnh đạo và bên khách. Số cột có thể ít hơn nếu phòng hẹp, nhưng hai bên phải ngang nhau.
| Kiểu buổi | Số cột thường dùng | Cách đứng |
|---|---|---|
| Ký kết hai bên, có quốc kỳ | Hai cột, mỗi nước một cột | Mỗi cột sau lưng người ký của bên đó, cờ khách sau ghế khách |
| Ký kết hai bên, có quốc kỳ và cờ tổ chức | Bốn cột | Quốc kỳ hai cột ở phía trong gần nhau, cờ tổ chức đứng ngoài, mỗi bên một cặp |
| Ký kết hai doanh nghiệp, không dùng quốc kỳ | Hai cột cờ doanh nghiệp hoặc không cột nào | Có thể thay bằng phông nền có biểu trưng hai bên |
| Hội đàm hai đoàn ngồi đối diện | Hai cột | Đặt sau lưng trưởng đoàn mỗi bên, hoặc hai cột cạnh nhau ở đầu phòng |
| Ký kết ba bên trở lên | Mỗi bên một cột | Thứ tự theo cách đã thống nhất, cách đều, cùng độ cao |
Nguyên tắc không đổi ở mọi dòng: số cột của các bên bằng nhau, cờ cùng khổ, cột cùng chiều cao. Bên nào cũng không được "thêm một cột" chỉ vì là chủ nhà.
Thứ tự khi có ba bên trở lên
Thống nhất trước bằng văn bản. Với lễ ký nhiều bên, thứ tự cột cờ thường đi theo thứ tự người ký đã được các bên chấp thuận. Gửi sơ đồ cho đầu mối của từng bên xác nhận, đừng để đến lúc chụp ảnh mới có người hỏi vì sao cờ mình đứng ngoài cùng.
Hai cách xếp thường gặp. Cách thứ nhất là xếp theo thứ tự chữ cái tên nước hoặc tên tổ chức theo một ngôn ngữ thống nhất. Cách thứ hai là đặt bên chủ trì ở vị trí trung tâm hoặc vị trí theo quy định, các bên còn lại toả ra hai phía theo thứ tự đã định. Chọn cách nào là việc của bộ phận đối ngoại hoặc lãnh đạo, người làm lễ tân chỉ cần làm đúng và nhất quán.
Cờ đi theo người ký. Dù xếp theo cách nào, cột cờ của mỗi bên phải đứng sau người ký của bên đó. Nếu thứ tự ghế đổi phút chót, cột cờ đổi theo.
Số bên chẵn và lẻ. Số bên lẻ thì có một cột đứng giữa, số bên chẵn thì giữa phòng là khoảng trống giữa hai cột. Khi vẽ sơ đồ, đánh dấu đường trục giữa phòng để thấy ngay cột nào đứng ở trục.
Khoảng cách, độ cao và chỗ đứng của cột cờ
Không có một con số cố định cho mọi phòng; con số đúng phụ thuộc chiều rộng bàn ký và phông nền. Cách làm thực tế là đặt các cột cách đều nhau, thường xấp xỉ khoảng cách giữa hai người ngồi cạnh nhau, và lùi về sau lưng ghế đủ để người ký kéo ghế, người giúp ký bước vào phía sau mà không đụng cán cờ. Một khoảng chừng một sải tay sau lưng ghế thường đủ, đây là con số tham khảo, cần đo lại theo phòng.
Các cột phải cùng chiều cao, lá cờ cùng khổ, mép dưới lá cờ ngang nhau. Đế cờ đặt trên sàn phẳng; sàn trải thảm dày thì kiểm xem đế có lún lệch không. Cột không được che chữ trên phông nền, đặc biệt là tên buổi lễ, và không đứng chắn ngay sau đầu người ký vì trên ảnh lá cờ sẽ như mọc ra từ đầu người.
Lá cờ đứng thường rủ tự nhiên theo cán. Gió điều hoà thổi thẳng vào sẽ làm cờ cuốn vào cán hoặc phất lệch về một phía; chỉnh hướng gió hoặc chọn loại cán có thanh ngang giữ phẳng mép trên. Trước giờ lễ, vuốt lại nếp cờ để các lá rủ đều như nhau.
Bảng kiểm cờ đứng trong một giờ cuối
Một người phụ trách đi hết danh sách này, đánh dấu từng dòng, rồi báo cho người điều phối chung.
- Đếm số cột của mỗi bên, bằng nhau chưa.
- Ngồi vào ghế người ký bên chủ, nhìn ra phía khách mời: cột bên phải tay mình là cờ khách.
- So chiều của từng lá cờ với ảnh mẫu chuẩn.
- Kiểm mép dưới các lá cờ có ngang nhau không, cán có cùng độ cao không.
- Đẩy nhẹ từng cột để thử độ vững của đế.
- Đứng ở chỗ thợ ảnh đứng, nhìn qua điện thoại xem cờ có che chữ trên phông nền, có che mặt người không.
- Kiểm lối đi phía sau ghế cho người giúp ký và phục vụ.
- Để sẵn một cột và lá cờ dự phòng ở phòng bên cạnh.
Khi đơn vị cho thuê thiết bị dựng phòng, người lễ tân của chủ nhà vẫn tự đi bảng kiểm này. Đơn vị dựng quen theo bản vẽ chung, còn chỗ ngồi thật của hôm đó chỉ người làm lễ tân nắm.
Phối quốc kỳ với cờ tổ chức, cờ doanh nghiệp
Đây là chỗ hay bị làm tuỳ hứng nhất, trong khi nguyên tắc khá rõ.
- Quốc kỳ luôn ở vị trí trang trọng hơn: phía trong, gần trục giữa phòng hơn so với cờ tổ chức của cùng bên.
- Cờ tổ chức không to hơn, không cao hơn quốc kỳ, không đứng chen giữa hai lá quốc kỳ.
- Nếu hai bên đều có cờ tổ chức thì hai bên đều phải có; một bên có, một bên không thì bỏ cờ tổ chức, đưa biểu trưng lên phông nền.
- Không dùng quốc kỳ làm vật trang trí phụ như kết thành dải, phủ bàn hay cắm lẫn vào bình hoa.
- Với quốc kỳ Việt Nam và cờ nước bạn, kiểm đúng tỷ lệ và màu theo mẫu chuẩn; tra quy định hiện hành về treo cờ trong hoạt động đối ngoại khi buổi lễ có tính chất chính thức.
Buổi ký giữa hai doanh nghiệp không có yếu tố nhà nước thì phương án gọn nhất thường là phông nền có biểu trưng hai bên và hoa tươi, không cần cột cờ nào. Gọn mà đúng vẫn hơn đầy đủ mà lỗi.
Cờ đứng trong ảnh lưu niệm và lúc kết thúc buổi lễ
Lý do lớn nhất để dựng cờ đứng là khung ảnh. Sau lễ ký, hai người ký và người chứng kiến thường đứng dậy, bắt tay, trao văn kiện, rồi chụp ảnh chung trước phông nền. Lúc này cờ đứng nằm ngay sau lưng họ, nên vị trí cột phải tính cả cho khoảnh khắc đứng chứ không chỉ cho lúc ngồi. Khi mọi người đứng dậy và tiến lên một bước, lá cờ có còn lộ ra giữa hai người không, hay bị một vai che mất? Nên cho hai người trong ban tổ chức đứng thử đúng chỗ đó trước giờ lễ để thợ ảnh căn khung.
Khi có thêm người chứng kiến đứng hàng sau, hàng người này dễ che toàn bộ cột cờ. Cách xử lý thường thấy là cho hàng sau đứng lệch vào giữa các cột, hoặc lùi cột ra hai phía một chút. Đừng để người chứng kiến đứng ngay trước cột cờ của bên kia; trên ảnh trông như người của bên này đứng chắn cờ bên khác.
Kết thúc lễ, cờ đứng không được dọn ngay khi khách còn trong phòng. Đợi khách rời phòng hoặc chuyển sang khu vực khác rồi mới tháo. Lá cờ tháo ra được gấp theo nếp, cán và đế để riêng, đếm đủ số trước khi trả về kho hoặc trả đơn vị cho thuê.
Người phụ trách nên lưu lại một tấm ảnh toàn cảnh phòng đã dựng, kèm vài dòng ghi chú về khoảng cách, số cột và chỗ đứng thử của thợ ảnh. Lần sau tổ chức ở cùng phòng, tấm ảnh ấy tiết kiệm được nửa giờ dò dẫm.
Câu hỏi thường gặp
Cờ đứng của khách đặt ở bên nào?
Cờ khách đứng sau lưng người của bên khách. Vì khách ngồi bên phải chủ nhà tính theo hướng người ngồi nhìn ra, nên cột cờ khách cũng ở bên phải đó; nhìn từ phía khách mời hoặc máy ảnh thì cờ khách nằm bên trái.
Lễ ký hai bên cần mấy cột cờ?
Thường là hai cột, mỗi bên một cột, nếu chỉ dùng quốc kỳ hoặc chỉ dùng cờ tổ chức. Dùng cả quốc kỳ lẫn cờ tổ chức thì bốn cột, quốc kỳ ở phía trong. Quan trọng là số cột của hai bên bằng nhau.
Ký kết ba bên thì xếp cột cờ theo thứ tự nào?
Thứ tự cột cờ đi theo thứ tự người ký mà các bên đã thống nhất, thường theo chữ cái tên bên ký hoặc theo vị trí của bên chủ trì. Gửi sơ đồ cho đầu mối từng bên xác nhận trước buổi lễ để tránh tranh cãi lúc chụp ảnh.
Cột cờ nên đặt cách ghế người ký bao xa?
Không có con số chung cho mọi phòng. Cần lùi đủ để người ký kéo ghế và người giúp ký đi lại phía sau mà không đụng cán; khoảng một sải tay sau lưng ghế là mức tham khảo, đo lại theo kích thước bàn và phông nền thực tế.
Phòng họp nhỏ có nên dùng cờ chân đứng không?
Phòng nhỏ, trần thấp, bàn sát tường thì nên dùng cờ để bàn. Cờ đứng nhét vào chỗ chật vừa vướng lối đi, vừa bị cắt mất trên ảnh. Cờ đứng hợp với phòng ký kết, phòng hội đàm có khoảng trống phía sau dãy ghế chính.
Cờ doanh nghiệp có được đặt cao hơn quốc kỳ không?
Không. Khi dùng cùng nhau, quốc kỳ ở vị trí trang trọng hơn, cờ doanh nghiệp không to hơn, không cao hơn và không đứng chen giữa các lá quốc kỳ. Quy định chi tiết theo văn bản hiện hành về treo cờ, hỏi bộ phận đối ngoại khi cần.