Biển tên để bàn cho buổi làm việc giữa hai đơn vị thường ghi họ tên làm dòng chính, chữ to, và chức danh kèm tên đơn vị ở dòng dưới, chữ nhỏ hơn; mặt in chính quay về phía người ngồi đối diện và người dự, mặt sau in lặp lại để người ngồi tự biết mình đúng chỗ. Chữ phải đủ to để đọc được từ phía bên kia bàn, đúng chính tả có dấu và thống nhất kiểu ghi cho cả phòng.
Biển tên nhìn như một việc vặt, nhưng là thứ khách đọc đầu tiên khi bước vào phòng và là thứ hiện rõ nhất trên ảnh. Ghi sai một dấu, thiếu một chữ "Phó", hay đặt biển của người này trước ghế người kia đều thành chuyện. Bài này nói cách chọn nội dung, cỡ chữ, chất liệu, cách gập, cách đặt và cách soát, theo thứ tự một người làm văn phòng sẽ làm.
Ba kiểu ghi nội dung và lúc nên dùng
Không có một mẫu duy nhất đúng cho mọi buổi. Chọn kiểu theo tính chất buổi làm việc, rồi giữ một kiểu cho cả phòng.
| Kiểu ghi | Ví dụ giả định | Hợp với |
|---|---|---|
| Họ tên to, chức danh và đơn vị nhỏ ở dưới | Dòng 1: Nguyễn Văn A — Dòng 2: Giám đốc, Công ty B | Buổi làm việc hai đơn vị, hội đàm, tiếp đối tác: người đối diện cần gọi đúng tên |
| Chức danh và đơn vị là dòng chính, không ghi tên | Đại diện Sở X tỉnh Y | Hội nghị đông, thành phần có thể đổi người phút chót, khách mời theo đơn vị |
| Có danh xưng ông/bà trước họ tên | Ông Nguyễn Văn A — Giám đốc, Công ty B | Buổi làm việc trang trọng, có khách nước ngoài, cần rõ giới tính để xưng hô |
| Chỉ ghi họ tên | Nguyễn Thị C | Buổi nội bộ hoặc khi mọi người đều đã biết chức danh của nhau |
Điều cần tránh là trộn kiểu trong cùng một phòng: người có "Ông", người không; người có chức danh, người chỉ tên. Người đọc ảnh sẽ nghĩ có sự phân biệt đối xử dù ban tổ chức không có ý đó. Nếu một người không có chức danh chính thức, chẳng hạn chuyên viên đi kèm, vẫn ghi vị trí công việc và đơn vị để dòng dưới không bị trống.
Cỡ chữ, phông chữ và khổ biển: đọc được từ phía bên kia bàn
Phép thử đơn giản nhất là đặt biển ở mép bàn, đi sang ghế đối diện, ngồi xuống và đọc. Bàn họp phổ biến rộng khoảng một mét đến hơn một mét, cộng khoảng cách tới người ngồi, người đọc cách biển vài mét. Ở khoảng đó, dòng họ tên cần chữ in đậm cao cỡ hai đến ba phân trở lên mới đọc dễ; dòng chức danh nhỏ hơn nhưng vẫn phải đọc được không cần nheo mắt. Đây là mức tham khảo, phòng rộng hay bàn chữ U thì tăng lên.
Phông chữ nên chọn loại không chân, nét đều, đủ dấu tiếng Việt và không bị vỡ dấu khi in. Tránh phông viết tay, phông nghệ thuật, chữ nghiêng toàn bộ. Màu chữ tối trên nền sáng là dễ đọc nhất; chữ vàng trên nền đỏ trông trang trọng nhưng lên ảnh dưới đèn trắng thường khó đọc hơn nhiều.
Tên dài như "Phó Giám đốc phụ trách kinh doanh, Công ty Cổ phần A chi nhánh tỉnh B" phải thử trước: tách hai dòng ở chỗ ngắt nghĩa, không để máy tự ngắt giữa cụm. Nếu buộc phải thu nhỏ chữ cho vừa, thu cả phòng cùng một cỡ, đừng để một biển chữ to, một biển chữ bé. Khổ biển giữ thống nhất, thường là khổ giấy gập ba thành hình lăng trụ hoặc biển mica có khe cài giấy.
Gập, đặt và quay mặt biển cho đúng
Thứ tự dưới đây áp cho biển giấy gập lăng trụ, loại hay dùng nhất ở văn phòng; biển mica làm tương tự từ bước bốn.
- In hai mặt cùng nội dung lên cùng một tờ, mỗi mặt nằm ở một phần ba khổ giấy, chữ của hai mặt quay đầu ngược nhau để khi gập lại cả hai đều đứng thẳng.
- Gập theo đường kẻ mảnh, miết nếp bằng thước để biển đứng vững, không phồng.
- Kiểm từng biển một lần nữa với danh sách trước khi mang vào phòng; xếp biển theo thứ tự chỗ ngồi để đặt khỏi nhầm.
- Đặt biển ở mép bàn trước mỗi ghế, giữa chỗ ngồi, cách mép một khoảng nhỏ để không rơi khi người ngồi đặt tay lên bàn.
- Mặt chính quay về phía người ngồi đối diện và phía máy ảnh; mặt sau quay về người ngồi để họ xác nhận đúng chỗ.
- Kiểm biển không che micro, không chắn ly nước, không đè lên tài liệu để bàn.
- Đi một vòng quanh bàn, đọc to từng biển theo sơ đồ chỗ ngồi; người thứ hai cầm sơ đồ dò theo.
Bước bảy nghe như thừa nhưng là bước bắt được nhiều lỗi nhất: hai biển của hai người cùng họ bị đổi chỗ, biển của người đã báo vắng vẫn nằm trên bàn, biển của cấp phó đặt ở ghế giữa vì người đặt nhớ nhầm sơ đồ.
Chỗ hay sai trong nội dung biển tên
Thiếu hoặc thừa chữ "Phó". Đây là lỗi bị phật ý nhiều nhất. Người là Phó Giám đốc mà biển ghi Giám đốc khiến chính người đó ngượng trước cấp trên; người là Giám đốc mà biển ghi Phó thì phật lòng. Chức danh lấy từ danh sách chính thức do bên khách gửi, không lấy theo trí nhớ.
Sai dấu, sai tên đệm. Tên Việt có rất nhiều cặp dễ lẫn khi gõ nhanh: Thủy và Thuỷ, Hòa và Hoà là chuyện kiểu gõ, còn Thư và Thu, Hằng và Hạnh là sai tên. Kiểm từng chữ với văn bản gốc.
Ghi đơn vị theo tên cũ. Sau các đợt sắp xếp lại bộ máy và địa giới, nhiều đơn vị, xã phường, tỉnh đã đổi tên. Biển ghi tên cũ cho thấy bên chủ nhà không cập nhật. Hỏi lại tên đơn vị hiện hành khi nhận danh sách.
Viết tắt tuỳ tiện. Những chữ viết tắt quen trong nội bộ như "GĐ", "P.GĐ", "TP" không nên lên biển tên. Viết đủ chữ, chỉ giữ những từ viết tắt đã thành tên gọi chính thức của đơn vị.
Chức danh kiêm nhiệm quá dài. Người giữ nhiều chức thì ghi chức danh gắn với tư cách tham dự buổi làm việc hôm đó, không cần liệt kê hết. Nếu không rõ, hỏi người đó hoặc thư ký của họ muốn ghi chức nào.
Biển tên cho người của bên chủ nhà và người phục vụ
Một câu hỏi hay gặp là bên chủ nhà có cần biển tên không, vì "người nhà ai chẳng biết nhau". Câu trả lời là có, vì biển tên dành cho khách đọc. Khách cần biết người ngồi đối diện là ai để gọi đúng tên, hướng câu hỏi tới đúng người phụ trách. Biển của hai bên phải cùng mẫu, cùng cỡ, cùng kiểu ghi.
Người không ngồi bàn chính như thư ký ghi biên bản, phiên dịch, chuyên viên ngồi hàng ghế sau thường không cần biển tên để bàn. Nếu muốn khách nhận ra phiên dịch, có thể đặt một biển nhỏ ghi vai trò và tên, nhưng nhỏ hơn và đơn giản hơn biển của thành viên chính thức. Người phục vụ nước không mang biển tên trên bàn.
Ở bàn tiệc chiêu đãi, biển tên để bàn được thay bằng thẻ chỗ ngồi nhỏ hơn, đặt trên đĩa hoặc cạnh ly, thường chỉ ghi danh xưng và họ tên. Đó là một loại giấy khác, có cách làm riêng, không dùng chung mẫu biển của phòng họp.
Chuẩn bị dự phòng cho những thay đổi phút chót
Thành phần đoàn khách đổi vào sáng hôm làm việc là chuyện thường. Chuẩn bị trước những thứ sau giúp sửa trong vài phút thay vì chạy đi in.
- Giữ tệp mẫu biển tên trên máy tính gần máy in nhất với phòng họp, mở sẵn trước giờ đón.
- In sẵn vài biển trắng cùng khổ, cùng loại giấy để in bổ sung khi có người thêm.
- In sẵn một biển cho mỗi chức danh có khả năng đi thay, chẳng hạn cấp phó của trưởng đoàn khách, nếu đã biết tên.
- Chuẩn bị bút dạ đen nét to và vài tờ giấy dày dự phòng, chỉ dùng khi thật sự không còn cách in, viết chữ in hoa cẩn thận.
- Một người được giao quyền gỡ biển người vắng và sắp lại chỗ, không chờ hỏi từng cấp.
Khi sửa phút chót, ưu tiên in lại cả biển chứ không dán đè lên biển cũ. Biển dán đè lộ mép giấy rất rõ trên ảnh và ai nhìn cũng biết đã có sự cố.
Giấy, mica hay biển dựng sẵn: chọn theo tần suất tiếp khách
Đơn vị tiếp khách vài lần mỗi năm thì biển giấy gập là đủ: rẻ, in nhanh, sửa phút chót dễ, dùng xong bỏ. Chỉ cần chọn giấy dày vừa đủ để biển đứng thẳng, bề mặt mờ để không loá đèn khi chụp ảnh. Giấy bóng nhìn sang trên tay nhưng lên ảnh dưới đèn phòng họp thường phản chiếu trắng một mảng, che mất chữ.
Đơn vị tiếp khách hằng tuần, có phòng họp riêng dành cho khách, nên đầu tư một bộ biển mica hoặc khung có khe cài giấy. Khung dùng lại nhiều lần, chỉ thay tờ giấy in tên bên trong. Bộ khung cần đủ số lượng cho buổi đông nhất cộng vài chiếc dự phòng, cùng màu, cùng kiểu, cất trong hộp có ngăn để không trầy.
Một số phòng họp lớn có biển điện tử nhỏ đặt trên bàn. Loại này đổi tên nhanh nhưng phụ thuộc điện và người vận hành; trước buổi làm việc phải bật thử từng chiếc, kiểm chữ tiếng Việt có hiển thị đủ dấu không, và luôn chuẩn bị một bộ biển giấy dự phòng.
Dù dùng loại nào, nguyên tắc về nội dung, cỡ chữ và cách đặt vẫn như nhau. Đừng để chất liệu sang trọng che mất điều cơ bản nhất: tên đúng, chức danh đúng, đặt đúng ghế. Khách nhớ một biển tên ghi sai lâu hơn rất nhiều so với việc nhớ biển làm bằng chất liệu gì.
Câu hỏi thường gặp
Biển tên để bàn nên ghi họ tên trước hay chức danh trước?
Buổi làm việc giữa hai đơn vị thường để họ tên là dòng chính, chữ to, chức danh và đơn vị ở dòng dưới, vì người đối diện cần gọi đúng tên. Hội nghị đông, thành phần dễ thay đổi thì có thể lấy chức danh và đơn vị làm dòng chính.
Chữ trên biển tên để bàn nên to cỡ nào?
Mức tham khảo là dòng họ tên chữ in đậm cao khoảng hai đến ba phân trở lên để đọc được từ phía bên kia bàn họp thông thường. Cách chắc nhất là in thử một biển, đặt lên bàn, sang ghế đối diện ngồi đọc rồi mới in cả loạt.
Mặt in của biển tên quay về phía nào?
Mặt chính quay về phía người ngồi đối diện và phía máy ảnh, vì đó là người cần đọc tên. Mặt sau in lặp lại cùng nội dung để người ngồi biết mình đúng chỗ và để ai đi vòng quanh bàn cũng đọc được.
Có nên ghi chữ Ông, Bà trên biển tên không?
Có thể ghi khi buổi làm việc trang trọng hoặc có khách nước ngoài cần biết giới tính để xưng hô. Điều quan trọng là thống nhất cả phòng: hoặc tất cả có danh xưng, hoặc không ai có, để không tạo cảm giác phân biệt.
Bên chủ nhà có cần đặt biển tên cho người của mình không?
Có. Biển tên dành cho khách đọc, giúp khách biết người ngồi đối diện là ai và phụ trách việc gì. Biển của hai bên phải cùng mẫu, cùng cỡ chữ và cùng kiểu ghi nội dung.
Khách đổi người phút chót thì sửa biển tên thế nào?
In lại biển mới cùng mẫu từ tệp đã mở sẵn và giấy dự phòng cùng loại, không dán đè lên biển cũ. Đồng thời gỡ biển của người vắng, sắp lại chỗ theo ngôi thứ mới và báo người điều hành để giới thiệu cho đúng.