TrongVong.comTrọng Vọng
Chương trình làm việc, quà lưu niệm và thư từ

Sổ lưu niệm cho khách quý: mời ghi lúc nào, đặt ở đâu và lưu giữ ra sao

Cách dùng sổ lưu niệm khi tiếp khách quý: chọn sổ, đặt ở đâu, mời ghi vào lúc nào, ai mời, khách nước ngoài viết thế nào và lưu giữ, trưng bày sổ ra sao.

Large open guest book with blank cream pages on a small polished wooden stand beside a vase of white lilies in a quiet hallway, a fountain pen resting on top

Sổ lưu niệm là cuốn sổ đóng bìa cứng để khách quý ghi đôi dòng cảm tưởng sau chuyến thăm; thường đặt trên một bàn nhỏ phủ khăn ở sảnh hoặc ngay cửa phòng truyền thống, mời trưởng đoàn ghi vào cuối chuyến thăm, trước lúc tiễn, do người chủ trì bên chủ nhà mời và đứng cạnh. Mỗi trang dành cho một đoàn, có người ghi sẵn ngày và tên đoàn bằng bút chì mờ ở góc, và sổ đầy được lưu ở phòng truyền thống như một phần tư liệu của đơn vị.

Bài này nói về cách dùng sổ lưu niệm cho đúng nhịp buổi tiếp: chọn loại sổ, chỗ đặt, lúc mời, ai mời, chuẩn bị gì cho khách viết, khách nước ngoài viết bằng tiếng gì, chụp ảnh lúc ghi sổ, và lưu giữ, trưng bày sổ khi đã đầy.

Sổ lưu niệm dùng khi nào và có ý nghĩa gì

Sổ lưu niệm thường có ở những nơi hay đón khách quý: trường học có bề dày, nhà máy lớn, bảo tàng, di tích, cơ quan có phòng truyền thống, làng nghề hay đón đoàn. Đơn vị nhỏ ít khách thì không nhất thiết phải có, vì một cuốn sổ chỉ có ba bốn trang viết sau nhiều năm trông buồn hơn là không có.

Với chủ nhà, sổ lưu niệm là tư liệu: mỗi trang ghi lại ai đã đến, đến khi nào, họ nghĩ gì về đơn vị. Sau nhiều năm, cuốn sổ trở thành một phần lịch sử của đơn vị, có thể trưng bày trong dịp kỷ niệm, trích dẫn trong ấn phẩm giới thiệu. Với khách, được mời ghi sổ là một cử chỉ trân trọng, cho thấy chủ nhà coi chuyến thăm của họ là đáng ghi lại.

Không phải khách nào cũng được mời ghi sổ. Thường chỉ mời trưởng đoàn của các đoàn quan trọng: lãnh đạo cấp trên, đoàn của tỉnh bạn, đối tác lớn, khách nước ngoài cấp cao. Mời mọi khách ghi sổ làm cuốn sổ mất giá trị. Văn phòng nên thống nhất trước với lãnh đạo tiêu chí đoàn nào được mời ghi.

Sổ lưu niệm cũng khác sổ ký đón khách tại sự kiện, nơi mỗi khách mời ký tên khi vào cửa. Sổ ký đón dùng để điểm danh, còn sổ lưu niệm dùng để ghi cảm tưởng, chỉ một người ghi cho cả đoàn.

Chọn sổ và chuẩn bị đồ đi kèm

Cỡ và bìa. Sổ khổ vừa, mở ra hai trang nằm phẳng trên bàn, bìa cứng bọc da, vải hoặc gỗ, màu trầm. Mặt bìa có thể dập tên đơn vị nhỏ, không cần chữ nổi to.

Giấy. Giấy dày, màu ngà hoặc trắng ngà, không thấm mực, không lộ nét sang mặt sau. Thử viết bằng loại bút sẽ dùng trước khi mua số lượng.

Bút. Hai cây bút cùng loại, mực đen hoặc xanh đậm, ra mực đều, không lem. Bút máy đẹp nhưng dễ tắc; bút bi mực gel chất lượng tốt là lựa chọn an toàn. Luôn có một cây dự phòng trong túi người phụ trách.

Giá đặt sổ. Giá gỗ nghiêng nhẹ hoặc đặt phẳng trên bàn nhỏ phủ khăn. Bàn cao vừa tầm để khách ngồi ghi, có một ghế; nhiều nơi để bàn đứng nhưng khách lớn tuổi viết đứng sẽ mỏi.

Giấy thấm và kẹp trang. Một tờ giấy thấm đặt cạnh sổ để khách thấm mực trước khi gập, và một dải ruy băng kẹp ở trang đang dùng để người phụ trách mở đúng trang.

Ghi sẵn ở góc trang. Trước khi khách đến, người phụ trách ghi mờ bằng bút chì ở góc trên trang ngày và tên đoàn, để sau này tra cứu. Phần này nhỏ, không chiếm chỗ khách viết.

Đặt sổ ở đâu

Chỗ đặt sổ phải nằm trên lối khách đi qua ở cuối chuyến thăm, để việc mời ghi diễn ra tự nhiên chứ không phải dắt khách đi vòng. Hai chỗ hay dùng là sảnh chính, gần cửa ra, và ngay trong hoặc trước cửa phòng truyền thống nếu khách được dẫn tham quan phòng đó.

Bàn đặt sổ cần chỗ đủ sáng, không bị nắng chiếu trực tiếp lên trang giấy gây chói, không ở chỗ gió điều hoà thổi mạnh làm lật trang. Phía sau bàn nên là tường trơn hoặc nền có biểu trưng đơn vị để ảnh chụp lúc ghi sổ gọn gàng. Bên cạnh có thể đặt một lọ hoa thấp.

Không nên đặt sổ trong phòng họp. Khách đang ngồi làm việc mà phải đứng dậy ra một góc ghi sổ làm đứt mạch buổi làm việc; còn nếu đưa sổ đến tận chỗ ngồi thì khách viết trên mặt bàn chật, giữa ly nước và tài liệu, rất dễ đổ.

Ví dụ giả định: một trường trung học phổ thông ở Nam Định có phòng truyền thống ở tầng một. Mỗi khi có đoàn quan trọng, văn phòng đặt bàn sổ lưu niệm ngay cạnh cửa ra của phòng truyền thống. Đoàn tham quan xong, hiệu trưởng dừng lại ở bàn và mời trưởng đoàn ghi sổ; các thành viên còn lại đứng xem ảnh trên tường trong vài phút đó, không ai phải chờ ngoài hành lang.

Mời ghi sổ lúc nào và theo trình tự nào

Lúc mời ghi sổ thường là cuối chuyến thăm, sau phần làm việc và tham quan, trước khi tiễn. Trình tự như sau.

  1. Trong kịch bản đã ghi mốc ghi sổ, người phụ trách sổ có mặt ở bàn sổ từ trước, sổ mở đúng trang, bút mở nắp đặt bên phải.
  2. Khi đoàn đi đến gần bàn sổ, người chủ trì bên chủ nhà dừng lại, mời trưởng đoàn ghi đôi dòng lưu niệm.
  3. Người phụ trách sổ kéo ghế, đưa bút cho trưởng đoàn bằng hai tay, rồi lùi ra một bước.
  4. Người chủ trì đứng cạnh, hơi lùi sau, không nhìn chăm chăm vào trang khách đang viết.
  5. Thợ ảnh chụp một hai khuôn lúc khách cầm bút viết, từ góc chếch, không chụp cận trang giấy.
  6. Khách viết xong, người phụ trách đưa giấy thấm, thấm nhẹ trang trước khi gập sổ.
  7. Người chủ trì cảm ơn, có thể chụp thêm một ảnh hai trưởng đoàn đứng cạnh bàn sổ, rồi tiễn đoàn.

Thời gian ghi sổ thường từ ba đến năm phút. Nếu chương trình gấp, có thể báo trước với văn phòng bên khách rằng sẽ có phần ghi sổ ở cuối, để trưởng đoàn chuẩn bị vài ý trong đầu. Nhiều khách quý ngần ngại vì không biết viết gì; người chủ trì có thể gợi một câu nhẹ như anh chị ghi vài cảm nhận về buổi làm việc hôm nay, không cần dài.

Khách nước ngoài và khách muốn viết dài

Khách nước ngoài thường viết bằng tiếng của họ hoặc tiếng Anh. Không cần yêu cầu viết tiếng Việt. Sau buổi tiếp, phiên dịch hoặc cán bộ văn phòng dịch lại nội dung, ghi bản dịch vào một trang riêng hoặc tệp lưu kèm, ghi rõ ngày và tên đoàn. Bản dịch không viết đè lên trang sổ.

Nếu khách là người lớn tuổi hoặc thị lực kém, chuẩn bị sẵn kính lúp nhỏ hoặc đèn bàn, ghế có tựa. Nếu khách muốn đọc cho thư ký đoàn viết thay, vẫn để trưởng đoàn ký tên ở cuối.

Có khách muốn viết dài cả trang. Không nên cắt ngang. Người chủ trì giữ nhịp cho các thành viên còn lại bằng cách mời họ xem hiện vật gần đó, hoặc mời nước ở sảnh. Phần tiễn chờ thêm vài phút là bình thường.

Trường hợp khách từ chối ghi sổ vì vội hay ngại, chủ nhà không nài. Có thể gợi ý khách gửi vài dòng cảm tưởng qua thư sau buổi làm việc, văn phòng sẽ in và dán vào sổ với ghi chú rõ ràng.

Lưu giữ, trưng bày và tra cứu sổ lưu niệm

Khi không có khách, sổ lưu niệm không để ngoài sảnh mà cất trong tủ có khoá ở phòng truyền thống hoặc phòng văn thư, tránh ẩm, tránh nắng. Chỉ mang ra khi có đoàn được mời ghi. Đây là tư liệu của đơn vị, mất một cuốn sổ là mất nhiều năm lịch sử.

Mỗi lần có đoàn ghi sổ, văn phòng chụp lại trang đó bằng máy ảnh hoặc máy quét, lưu vào hồ sơ đối ngoại của buổi tiếp, kèm bản dịch nếu có. Bản số này dùng để tra cứu, trích dẫn mà không phải mở sổ gốc nhiều lần.

Sổ đầy thì đánh số tập, ghi ngày bắt đầu và ngày kết thúc ở trang đầu, chuyển vào tủ lưu trữ hoặc tủ trưng bày của phòng truyền thống. Trong các dịp kỷ niệm thành lập, có thể mở những trang tiêu biểu đặt trong tủ kính, mỗi lần một trang, lật trang theo định kỳ.

Một bảng mục lục đơn giản giúp tra cứu rất nhanh: số tập, số trang, ngày, tên đoàn, trưởng đoàn. Khi cần tìm lời cảm tưởng của một đoàn cụ thể nhiều năm trước, chỉ cần tra bảng là thấy, không phải lật từng trang.

Lỗi hay gặp với sổ lưu niệm và cách gỡ

Những lỗi dưới đây đều nhỏ, nhưng xảy ra ngay trước mắt khách quý ở phút cuối chuyến thăm, nên dễ để lại ấn tượng không hay.

  • Bút không ra mực đúng lúc khách cầm lên: người phụ trách luôn thử bút trước khi đoàn tới và giữ một cây dự phòng trong túi áo.
  • Sổ mở nhầm trang đã có người viết: dùng dải ruy băng kẹp đúng trang trống, kiểm lại khi đặt sổ ra bàn.
  • Mực lem sang trang đối diện vì gập sổ quá nhanh: luôn thấm mực bằng giấy thấm, để sổ mở thêm một lúc sau khi khách rời bàn.
  • Khách đứng viết vì không có ghế, chữ xiêu vẹo: đặt sẵn một ghế có tựa cạnh bàn sổ.
  • Thợ ảnh chụp cận trang giấy khách đang viết: chỉ chụp người và khung cảnh, không chụp nội dung khi khách chưa đồng ý chia sẻ.
  • Để sổ ngoài sảnh suốt ngày, ai đi qua cũng mở xem: cất sổ ngay sau khi đoàn rời đi.
  • Không ghi lại ngày và tên đoàn: vài năm sau không biết trang đó của ai, phải dò theo chữ ký.

Phần lớn các lỗi trên tránh được khi phần ghi sổ có một người phụ trách riêng, được ghi tên trong kịch bản, có mặt ở bàn sổ trước khi đoàn tới vài phút. Người đó cũng là người cất sổ, chụp trang và cập nhật mục lục ngay trong ngày.

Câu hỏi thường gặp

Nên mời khách ghi sổ lưu niệm vào lúc nào?

Thường cuối chuyến thăm, sau phần làm việc và tham quan, trước khi tiễn. Sổ đặt trên lối khách đi ra để việc mời ghi diễn ra tự nhiên. Không nên mời ghi giữa buổi làm việc vì làm đứt mạch trao đổi.

Ai là người mời khách ghi sổ lưu niệm?

Người chủ trì bên chủ nhà, thường là người đứng đầu đơn vị hoặc người tiếp đoàn, mời trưởng đoàn khách. Người phụ trách sổ chuẩn bị sẵn sổ, bút, giấy thấm và đứng cạnh để hỗ trợ.

Có cần mời mọi thành viên trong đoàn ghi sổ không?

Không. Thường chỉ trưởng đoàn ghi thay cho cả đoàn. Mời mọi người ghi làm kéo dài thời gian và khiến cuốn sổ mất tính trang trọng. Các thành viên có thể xem hiện vật hoặc nghỉ ở sảnh trong lúc trưởng đoàn ghi.

Khách nước ngoài ghi sổ lưu niệm bằng tiếng gì?

Khách viết bằng tiếng của họ hoặc tiếng Anh, không cần viết tiếng Việt. Sau buổi tiếp, phiên dịch hoặc văn phòng dịch lại và lưu bản dịch kèm hồ sơ, ghi rõ ngày và tên đoàn, không viết đè lên trang sổ.

Sổ lưu niệm nên cất ở đâu khi không có khách?

Cất trong tủ có khoá ở phòng truyền thống hoặc phòng văn thư, tránh ẩm và nắng. Chỉ mang ra khi có đoàn được mời ghi. Mỗi trang đã ghi nên chụp lại lưu vào hồ sơ đối ngoại để tra cứu.

Đơn vị nhỏ có cần sổ lưu niệm không?

Không bắt buộc. Sổ lưu niệm hợp với đơn vị thường đón khách quý như trường có bề dày, nhà máy lớn, cơ quan có phòng truyền thống. Đơn vị ít khách có thể lưu cảm tưởng qua thư cảm ơn và ảnh chung thay vì giữ một cuốn sổ ít trang.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138