Tài liệu để bàn cho buổi làm việc với khách thường gồm: chương trình làm việc bản chốt, danh sách thành phần hai bên, tài liệu giới thiệu ngắn về đơn vị chủ nhà, báo cáo hoặc đề xuất liên quan trực tiếp đến nội dung làm việc, giấy ghi chú và bút. Tất cả xếp trong một bìa, đặt trước mỗi chỗ ngồi khoảng ba mươi phút trước giờ, và bìa của trưởng đoàn có thể thêm bản đầy đủ hơn.
Bài này đi qua từng thứ nên có trong bìa, thứ tự xếp, cách đặt trên bàn, chuyện làm tài liệu song ngữ cho khách nước ngoài, những tài liệu không nên để trên bàn, và cách thu hồi tài liệu khi buổi làm việc có nội dung cần giữ kín.
Tài liệu để bàn giúp gì cho buổi làm việc
Một bộ tài liệu để bàn tốt làm ba việc. Thứ nhất, nó giúp khách theo kịp: khi người trình bày nói đến số liệu, khách lật ra trang có bảng số; khi nhắc tên người, khách nhìn danh sách thành phần. Thứ hai, nó giảm thời gian giới thiệu: những điều đã có trên giấy không cần đọc lại. Thứ ba, nó là thứ khách mang về, nhớ đến đơn vị chủ nhà khi mở ra ở văn phòng mình.
Tài liệu để bàn cũng phản ánh cách đơn vị chủ nhà làm việc. Một bìa gọn, xếp đúng thứ tự, có giấy ghi chú và bút cho thấy chủ nhà đã chuẩn bị chu đáo. Một tập giấy kẹp ghim lỏng lẻo, có trang ngược, có bản in mờ thì ngược lại, dù nội dung bên trong rất tốt.
Không phải buổi làm việc nào cũng cần tài liệu dày. Buổi gặp ngắn giữa hai lãnh đạo có thể chỉ cần chương trình và danh sách thành phần. Buổi làm việc chuyên môn về một dự án thì cần đủ báo cáo, số liệu, bản đồ quy trình. Nguyên tắc là để trên bàn những gì sẽ được nhắc đến trong buổi, không để những gì chỉ để cho có.
Ở cơ quan nhà nước, tài liệu phục vụ cuộc họp thường được chuẩn bị theo quy chế làm việc của cơ quan, có khi phải gửi trước cho đại biểu. Ở doanh nghiệp, linh hoạt hơn, nhưng nhiều nơi cũng gửi trước bản điện tử phần báo cáo chính để bên khách đọc trước, còn bản in để trên bàn chỉ để theo dõi trong buổi.
Bộ tài liệu để bàn chuẩn gồm những gì
Bảng dưới là bộ tài liệu đủ cho một buổi làm việc chuyên môn giữa hai đơn vị. Buổi gọn hơn thì lược bớt từ dưới lên.
| Thứ | Nội dung | Ai cần |
|---|---|---|
| Chương trình làm việc | Bản chốt, một trang | Mọi người |
| Danh sách thành phần | Họ tên, chức danh hai bên, xếp theo ngôi thứ | Mọi người |
| Giới thiệu đơn vị chủ nhà | Một đến hai trang: lĩnh vực, quy mô, cơ cấu, đầu mối | Mọi người, nhất là khách đến lần đầu |
| Báo cáo hoặc đề xuất chính | Nội dung trực tiếp của buổi làm việc | Thành phần chuyên môn hai bên |
| Phụ lục số liệu | Bảng, biểu cần đối chiếu khi trao đổi | Thành phần chuyên môn |
| Bản in phần trình chiếu | In hai hoặc bốn khung một trang, có chỗ ghi chú | Người cần theo dõi chi tiết |
| Giấy ghi chú và bút | Sổ nhỏ hoặc tập giấy, bút có thể mang về | Mọi người |
Danh sách thành phần là thứ nhiều nơi quên mà khách lại cần nhất. Trong buổi làm việc, khách muốn gọi đúng tên, đúng chức danh người bên chủ nhà vừa phát biểu; một tờ danh sách nằm sẵn trong bìa giúp họ khỏi phải hỏi lại hoặc đoán.
Thứ tự xếp trong bìa
Mở bìa ra, khách nên thấy ngay những gì cần nhất. Thứ tự quen dùng như sau, từ trên xuống dưới.
- Chương trình làm việc, đặt trên cùng để khách nhìn là biết buổi làm việc diễn ra thế nào.
- Danh sách thành phần hai bên, ngay sau chương trình.
- Tài liệu giới thiệu đơn vị chủ nhà, nếu khách đến lần đầu.
- Báo cáo hoặc đề xuất chính, theo thứ tự các nội dung sẽ trao đổi.
- Phụ lục số liệu, bản in trình chiếu.
- Giấy ghi chú ở ngăn bên phải hoặc dưới cùng, bút cài ở gáy bìa hoặc đặt bên phải bìa.
Nếu bìa có hai ngăn, ngăn trái để chương trình và danh sách, ngăn phải để báo cáo và phụ lục. Mỗi tài liệu dài hơn một trang nên dập ghim góc trên bên trái, không kẹp chung nhiều tài liệu bằng một ghim. Trên góc phải trang đầu mỗi tài liệu có thể đánh số thứ tự nhỏ để đọc theo trình bày.
Đặt lúc nào và đặt ở đâu trên bàn
Tài liệu nên đặt khoảng ba mươi phút trước giờ khách đến, sau khi phòng đã được dọn, bàn đã lau, biển tên đã đặt. Đặt quá sớm, từ chiều hôm trước, thì dễ bị xê dịch khi có người vào dọn hay vào họp khác. Đặt sát giờ thì dễ vội, sai chỗ, thiếu bộ.
Bìa đặt ngay trước mỗi chỗ ngồi, mép dưới cách mép bàn khoảng một gang tay, mặt trước bìa hướng về người ngồi. Bút đặt bên phải bìa, song song với mép bìa. Nếu có biển tên, biển đứng phía trước bìa, gần mép bàn ngoài, không đè lên bìa. Cốc nước hoặc chai nước đặt phía trên bên phải, cách bìa đủ xa để không đổ vào tài liệu.
Bìa của trưởng đoàn khách có thể dày hơn, thêm bản đầy đủ của báo cáo hoặc thêm một trang tóm tắt những đề nghị bên chủ nhà muốn trưởng đoàn lưu ý. Bìa của người chủ trì bên mình thì có thêm bản ghi chú riêng: các ý chính cần nói, các con số cần nhớ, danh sách tên và chức danh bên khách để gọi cho đúng.
Với phiên dịch, chuẩn bị riêng một bộ đầy đủ cả hai thứ tiếng nếu có, đặt ở chỗ ngồi của phiên dịch trước giờ. Phiên dịch cần đọc trước tài liệu nhiều hơn ai hết, nên tốt nhất là gửi bản điện tử cho họ từ hôm trước.
Ví dụ giả định: một phòng nghiệp vụ của Ủy ban nhân dân phường tiếp đoàn học tập kinh nghiệm từ một xã ở tỉnh bạn. Cán bộ văn phòng đặt mười hai bìa trước giờ đón ba mươi phút, đếm lại theo danh sách đã xác nhận, để thêm hai bìa dự phòng ở bàn phụ cạnh cửa phòng, phòng khi đoàn có thêm người đi cùng mà chưa kịp báo.
Tài liệu song ngữ khi có khách nước ngoài
Khi khách là người nước ngoài, tài liệu để bàn nên có bản bằng thứ tiếng bên khách dùng, hoặc ít nhất là tiếng Anh nếu hai bên đã thống nhất dùng tiếng Anh. Có hai cách trình bày: song ngữ trong cùng một tài liệu, hai thứ tiếng đặt hai cột cạnh nhau, hoặc hai bản riêng cùng bố cục, cùng số trang để dễ đối chiếu.
Cách song ngữ hai cột tiện khi tài liệu ngắn như chương trình và danh sách thành phần. Với báo cáo dài, hai bản riêng dễ đọc hơn. Bìa của khách nước ngoài đặt bản tiếng của họ lên trên, bản tiếng Việt xuống dưới; bìa của bên mình thì ngược lại.
Tên riêng và chức danh là phần dễ sai nhất trong bản dịch. Tên khách nên viết đúng như họ ghi trong danh sách gửi sang, chức danh của họ giữ đúng cách gọi họ dùng. Chức danh của bên mình khi dịch sang tiếng nước ngoài nên thống nhất một cách và dùng y hệt trong mọi tài liệu, kể cả biển tên, để khách không thấy một người có ba chức danh khác nhau.
Bản dịch nên được một người thứ hai đọc lại, tốt nhất là chính phiên dịch của buổi làm việc. Lỗi dịch trong tài liệu để bàn sẽ nằm trong hồ sơ của khách rất lâu sau buổi làm việc.
Tài liệu nào không nên để trên bàn và cách thu hồi
Không phải tài liệu nào dùng trong buổi làm việc cũng nên để sẵn cho khách mang về. Những loại dưới đây cần cân nhắc.
- Tài liệu có số liệu nội bộ chưa công bố, giá vốn, điều kiện thương mại đang đàm phán: chỉ trình chiếu, không in để bàn, hoặc in và thu lại cuối buổi.
- Dự thảo văn bản thoả thuận chưa chốt: ghi rõ chữ dự thảo trên mỗi trang, đánh số bản, thu lại sau buổi nếu hai bên đã thống nhất như vậy.
- Tài liệu có thông tin cá nhân của người lao động, khách hàng: không để bàn, chỉ đưa số liệu tổng hợp.
- Ghi chú riêng của người chủ trì: để trong bìa riêng của người chủ trì, không để lẫn vào bìa khách.
- Bản in nháp, bản cũ: kiểm từng bìa trước giờ để không lẫn bản cũ vào.
Khi có tài liệu phải thu lại, người chủ trì nói rõ ngay từ đầu buổi rằng tài liệu này phục vụ trao đổi tại chỗ, văn phòng sẽ thu lại và gửi bản chính thức sau. Cuối buổi, cán bộ văn phòng đi thu theo số bản đã đánh, đếm đủ mới rời phòng. Nói trước như vậy khách không thấy bị làm phiền, còn nếu đến cuối buổi mới xin lại thì dễ gây khó xử. Với tài liệu có yếu tố bí mật nhà nước, việc in, giao, thu hồi thực hiện theo quy định hiện hành về bảo vệ bí mật nhà nước và quy chế của cơ quan.
Bảng kiểm tài liệu để bàn trước giờ khách đến
Người phụ trách đi một vòng quanh bàn và kiểm theo danh sách sau.
- Số bìa bằng số người đã xác nhận, cộng một hai bộ dự phòng ở bàn phụ.
- Mỗi bìa đủ các tài liệu, đúng thứ tự, không có trang ngược hay trang mờ.
- Chương trình trong bìa là bản chốt mới nhất, đúng số phiên bản.
- Danh sách thành phần khớp với biển tên trên bàn.
- Bìa của trưởng đoàn và người chủ trì có phần bổ sung riêng.
- Bìa của khách nước ngoài có bản tiếng của họ ở trên.
- Bút đặt bên phải, cốc nước xa bìa.
- Tài liệu cần thu lại đã đánh số bản.
- Bộ đầy đủ cho phiên dịch đã đặt ở chỗ phiên dịch.
Sau buổi làm việc, giữ lại một bộ đầy đủ tài liệu để bàn trong hồ sơ của buổi tiếp. Lần sau khách quay lại hay có đoàn tương tự, bộ này là điểm bắt đầu để chuẩn bị nhanh hơn.
Câu hỏi thường gặp
Tài liệu để bàn cho buổi làm việc gồm những gì?
Thường gồm chương trình làm việc bản chốt, danh sách thành phần hai bên, giới thiệu ngắn về đơn vị chủ nhà, báo cáo hoặc đề xuất chính, phụ lục số liệu nếu cần, giấy ghi chú và bút, tất cả xếp gọn trong một bìa.
Nên đặt tài liệu lên bàn trước bao lâu?
Khoảng ba mươi phút trước giờ khách đến, sau khi phòng đã dọn xong và biển tên đã đặt. Đặt từ hôm trước dễ bị xê dịch; đặt sát giờ thì dễ thiếu bộ hoặc đặt sai chỗ.
Có cần gửi tài liệu cho khách trước buổi làm việc không?
Với buổi làm việc chuyên môn, nên gửi trước bản điện tử phần báo cáo chính để bên khách đọc và chuẩn bị ý kiến. Bản in để bàn chỉ để theo dõi trong buổi. Phiên dịch nên nhận tài liệu sớm nhất.
Tài liệu có số liệu nội bộ có nên để bàn không?
Nên cân nhắc. Số liệu chưa công bố, điều kiện thương mại đang bàn thì chỉ trình chiếu hoặc in có đánh số và thu lại cuối buổi. Người chủ trì nên báo trước từ đầu buổi rằng tài liệu sẽ được thu lại.
Tài liệu cho khách nước ngoài nên làm song ngữ thế nào?
Tài liệu ngắn như chương trình, danh sách thành phần có thể đặt hai thứ tiếng thành hai cột. Báo cáo dài nên làm hai bản riêng cùng bố cục, cùng số trang. Tên và chức danh phải thống nhất với biển tên.
Bìa của trưởng đoàn có khác các thành viên không?
Có thể khác. Bìa trưởng đoàn khách thường thêm bản đầy đủ báo cáo hoặc một trang tóm tắt các đề nghị chính. Bìa người chủ trì bên mình thêm ghi chú riêng và danh sách tên, chức danh bên khách để gọi đúng.