Trước ngày lễ ký, văn phòng hai bên cần kiểm ba điều: người sẽ ngồi ký có thẩm quyền ký văn kiện đó không, nếu ký theo uỷ quyền thì giấy uỷ quyền có đủ phạm vi, còn thời hạn và do đúng người có quyền lập không, và văn kiện đã qua đủ phê duyệt nội bộ theo điều lệ, quy chế của mỗi bên chưa. Đây là phần nguyên lý; quy định cụ thể cần tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư.
Lễ ký có thể rất trang trọng mà vẫn hỏng nếu người ký không đủ thẩm quyền, vì khi đó giá trị của văn kiện có thể bị đặt câu hỏi về sau. Người làm văn phòng không phải là luật sư, nhưng là người nắm lịch và giấy tờ, nên là người đặt câu hỏi sớm nhất. Bài dưới giúp biết hỏi gì, kiểm gì, hỏi bên kia thế nào cho khéo.
Vì sao văn phòng phải là người hỏi trước
Người đàm phán thường tập trung vào điều khoản, người ký tập trung vào nội dung hợp tác, còn câu hỏi ai ký và ký với tư cách gì hay bị bỏ qua đến sát ngày. Văn phòng là nơi soạn kịch bản, in biển tên, ghi họ tên và chức danh người ký vào văn kiện, nên là nơi phát hiện sớm nhất những điểm lệch.
Những dấu hiệu cần hỏi lại: chức danh người ký ghi trong văn kiện khác với chức danh trên giấy tờ đăng ký của đơn vị; bên kia báo đổi người ký vào phút chót; người ký là phó giám đốc, giám đốc chi nhánh, trưởng văn phòng đại diện; văn kiện có giá trị lớn hoặc liên quan tài sản lớn; một bên là hợp tác xã, hội, quỹ có quy chế riêng.
Hỏi không có nghĩa là nghi ngờ đối tác. Đây là việc thông thường giữa hai văn phòng chuyên nghiệp, và đối tác cẩn thận cũng sẽ hỏi lại bên mình. Hỏi sớm, hỏi bằng văn bản, và chuẩn bị sẵn giấy tờ của bên mình để gửi cùng lúc thì không ai thấy phiền.
Mọi kết luận về thẩm quyền, về hiệu lực của uỷ quyền là kết luận pháp lý. Văn phòng thu giấy tờ và đặt câu hỏi; bộ phận pháp chế hoặc luật sư đưa ra ý kiến. Đơn vị nhỏ không có pháp chế có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn với giấy tờ cụ thể trong tay.
Ai thường có thẩm quyền ký: nguyên lý theo loại đơn vị
Bảng dưới chỉ nêu hướng chung để biết hỏi ai, không thay cho việc tra điều lệ, quy chế và quy định hiện hành của từng loại đơn vị.
| Loại đơn vị | Thường ký là ai | Cần xem giấy tờ gì |
|---|---|---|
| Công ty | Người đại diện theo pháp luật, hoặc người được người đó uỷ quyền | Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, điều lệ, giấy uỷ quyền nếu có |
| Chi nhánh, văn phòng đại diện | Người đứng đầu theo phạm vi công ty giao | Quyết định bổ nhiệm, giấy uỷ quyền của công ty |
| Hợp tác xã | Người đại diện theo pháp luật của hợp tác xã | Giấy chứng nhận đăng ký, điều lệ, nghị quyết nếu cần |
| Trường học, đơn vị sự nghiệp | Người đứng đầu, hoặc cấp phó được uỷ quyền | Quy chế tổ chức hoạt động, quyết định uỷ quyền |
| Cơ quan nhà nước | Người đứng đầu, hoặc người được giao theo quy chế làm việc | Quy chế làm việc, văn bản giao nhiệm vụ |
| Hội, hiệp hội | Người đứng đầu theo điều lệ hội | Điều lệ hội, nghị quyết ban chấp hành nếu cần |
Một số loại giao dịch còn cần thêm nghị quyết, quyết định của hội đồng thành viên, hội đồng quản trị, đại hội thành viên trước khi người đại diện được ký. Ngưỡng nào phải qua những cấp này do điều lệ và quy định hiện hành quyết định; văn phòng nên hỏi pháp chế của chính đơn vị mình trước, rồi mới hỏi bên kia.
Giấy uỷ quyền: soát những điểm nào
Khi người ký là người được uỷ quyền, văn phòng xin bản sao giấy uỷ quyền và soát các điểm dưới đây. Soát không phải để kết luận hiệu lực mà để phát hiện điểm cần hỏi pháp chế.
- Người uỷ quyền là ai, có đúng là người có quyền ký văn kiện này không.
- Người được uỷ quyền: họ tên, chức danh, giấy tờ tuỳ thân có khớp với người sẽ ngồi ký không.
- Phạm vi uỷ quyền: ghi rõ được ký loại văn kiện nào, với đối tác nào, giá trị đến đâu.
- Thời hạn: giấy còn hiệu lực vào ngày ký không, có bị thu hồi chưa.
- Có được uỷ quyền lại không, nếu người ký là người được uỷ quyền lại.
- Hình thức: chữ ký người uỷ quyền, dấu đơn vị nếu quy định yêu cầu, ngày lập.
- Với giấy tờ lập ở nước ngoài: có cần dịch, chứng thực hoặc hợp pháp hoá lãnh sự theo quy định hiện hành không.
Bản sao giấy uỷ quyền nên được lưu kèm hồ sơ văn kiện sau lễ ký. Nhiều đơn vị ghi luôn số, ngày của giấy uỷ quyền vào phần thông tin người ký trong văn kiện, để ai đọc về sau cũng biết người ký ký với tư cách gì.
Hỏi đối tác thế nào cho khéo
Cách tự nhiên nhất là gửi đi giấy tờ của bên mình trước, kèm lời đề nghị bên kia gửi tương ứng. Khi bên mình đã chủ động, bên kia hiểu đây là thủ tục hai chiều chứ không phải nghi ngờ. Câu mẫu trong thư: "Để chuẩn bị văn kiện và kịch bản lễ ký, bên em xin gửi kèm thông tin người ký và giấy uỷ quyền của công ty chúng em. Kính đề nghị quý công ty gửi giúp thông tin người ký và văn bản uỷ quyền, nếu có, trước ngày … để bên em hoàn thiện văn kiện."
Khi đối tác báo đổi người ký sát ngày, câu hỏi nên ngắn và cụ thể: "Bên em đã ghi nhận anh … sẽ ký thay. Anh chị gửi giúp bên em bản chụp giấy uỷ quyền để bên em cập nhật văn kiện và biển tên ạ." Không hỏi vì sao đổi, không bình luận.
Với cơ quan nhà nước, trường công lập, việc hỏi thường qua văn phòng của cơ quan. Câu hỏi có thể là: "Văn phòng công ty xin được biết đồng chí nào sẽ ký thay mặt sở và chức danh ghi trong văn kiện, để chuẩn bị đúng thể thức." Cách xưng hô, gửi văn bản theo đúng kênh của cơ quan.
Khi giấy tờ nhận được có điểm chưa rõ, chuyển cho pháp chế hoặc luật sư xem, sau đó để người có chuyên môn trao đổi trực tiếp với pháp chế bên kia. Văn phòng không tự kết luận với đối tác rằng giấy uỷ quyền không hợp lệ.
Lịch kiểm thẩm quyền tính ngược từ ngày ký
Lịch dưới đây giả định văn kiện đã gần chốt. Văn kiện có giá trị lớn hoặc cần nghị quyết thì bắt đầu sớm hơn nhiều.
| Mốc | Việc | Người lo |
|---|---|---|
| Hai tuần trước | Xác định người ký của bên mình, kiểm có cần phê duyệt nội bộ không | Văn phòng, pháp chế |
| Mười ngày trước | Gửi thông tin người ký và giấy uỷ quyền của bên mình, đề nghị bên kia gửi tương ứng | Văn phòng |
| Một tuần trước | Nhận giấy tờ bên kia, chuyển pháp chế soát | Văn phòng, pháp chế |
| Năm ngày trước | Hai bên xác nhận người ký, chức danh ghi trong văn kiện | Văn phòng hai bên |
| Ngày ký | Mang theo bản chính hoặc bản sao giấy uỷ quyền, đối chiếu người ký thực tế | Người giúp ký |
Nếu người ký thực tế trong ngày lễ khác người đã xác nhận, người giúp ký báo ngay người điều phối và pháp chế trước khi mời lên bàn. Thà lùi phần ký mười phút còn hơn ký xong mới phát hiện.
Phát hiện vấn đề sát ngày: các lựa chọn
Đổi người ký. Nếu người dự kiến ký không đủ thẩm quyền nhưng người có thẩm quyền có thể đến, đổi người ký, sửa biển tên, kịch bản. Đây là cách sạch nhất.
Bổ sung uỷ quyền. Nếu thiếu giấy uỷ quyền hoặc giấy thiếu phạm vi, người có quyền lập giấy mới trước giờ ký. Việc này cần pháp chế xem nội dung giấy mới.
Giữ lễ, lùi phần ký văn kiện chính. Giữ buổi lễ, nhưng ký một văn bản có tính định hướng như biên bản ghi nhớ hoặc chỉ trao đổi ý định hợp tác; văn kiện chính ký sau khi hoàn thiện thẩm quyền. Cần báo khách mời đúng tên văn bản được ký, không giới thiệu sai.
Hoãn lễ. Khi vấn đề lớn và không gỡ được trong thời gian ngắn, hoãn lễ là lựa chọn có trách nhiệm. Văn phòng hai bên cùng thông báo cho khách mời bằng lời lẽ trung tính, không nêu lỗi của bên nào.
Khi phân vân. Mọi lựa chọn trên đều có hệ quả pháp lý riêng. Hỏi pháp chế hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi quyết định, và tra văn bản hiện hành về đại diện, uỷ quyền.
Đóng dấu, ký số và ký tắt: liên quan gì đến thẩm quyền
Nhiều người nghĩ cứ có dấu đỏ của đơn vị là đủ. Về nguyên lý, dấu không thay được thẩm quyền của người ký; người ký vẫn phải là người có quyền hoặc được uỷ quyền hợp lệ. Việc văn kiện có cần đóng dấu hay không, đóng ở đâu, tuỳ loại đơn vị, loại văn kiện và quy định hiện hành về con dấu. Văn phòng hỏi pháp chế, không đóng dấu theo thói quen.
Với ký số, người ký dùng chữ ký số của chính mình hoặc của đơn vị. Văn phòng cần kiểm chứng thư số còn hiệu lực, đúng người, đúng đơn vị, và người dùng chứng thư đó có thẩm quyền ký văn kiện như khi ký tay. Quy định cụ thể về chữ ký số và giao dịch điện tử cần tra văn bản hiện hành.
Chữ ký tắt từng trang thường do người ký hoặc người được giao ký tắt thực hiện trước buổi lễ. Nếu người ký tắt là người khác người ký chính, nên có văn bản giao việc rõ ràng trong nội bộ. Ví dụ giả định: một công ty xây dựng ở Hải Phòng giao trưởng phòng pháp chế ký tắt các trang, giám đốc ký chính trong lễ; văn phòng lưu kèm hồ sơ quyết định giao việc này để khi cần đối chiếu.
Câu hỏi thường gặp
Ai có quyền ký hợp đồng của công ty?
Theo nguyên lý chung là người đại diện theo pháp luật ghi trong giấy tờ đăng ký và điều lệ công ty, hoặc người được người đó uỷ quyền bằng văn bản. Trường hợp cụ thể cần tra điều lệ, quy định hiện hành và có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.
Giấy uỷ quyền ký hợp đồng cần có những nội dung gì?
Thường cần thông tin người uỷ quyền, người được uỷ quyền, phạm vi được ký, thời hạn, chữ ký và dấu theo quy định của đơn vị. Văn phòng soát các điểm này rồi chuyển pháp chế hoặc luật sư xem hiệu lực.
Phó giám đốc có được ký hợp đồng không?
Tuỳ điều lệ, quy chế nội bộ và việc có được uỷ quyền bằng văn bản hay không. Không nên mặc định theo chức danh. Văn phòng nên xin bản sao văn bản uỷ quyền và để pháp chế xem trước ngày ký.
Đối tác đổi người ký vào phút chót thì xử lý thế nào?
Ghi nhận, xin ngay bản chụp giấy uỷ quyền của người ký thay, chuyển pháp chế soát, sửa biển tên và kịch bản. Nếu chưa rõ thẩm quyền, có thể lùi phần ký văn kiện chính và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.
Hỏi đối tác về thẩm quyền ký có bị coi là thiếu tin tưởng không?
Không, đây là thủ tục thông thường giữa hai văn phòng. Cách khéo là chủ động gửi thông tin người ký và giấy uỷ quyền của bên mình trước, kèm đề nghị bên kia gửi tương ứng để hoàn thiện văn kiện.
Giấy uỷ quyền lập ở nước ngoài có dùng ngay được không?
Có thể cần dịch, chứng thực hoặc hợp pháp hoá lãnh sự tuỳ trường hợp theo quy định hiện hành. Nên hỏi pháp chế hoặc luật sư từ sớm, vì các thủ tục này mất thời gian và không làm kịp nếu để sát ngày ký.