Lễ ký trực tuyến hai đầu cầu được tổ chức như hai lễ ký nhỏ diễn ra cùng lúc, nối với nhau qua màn hình: mỗi đầu có bàn ký quay về phía camera, người ký ở mỗi đầu ký bản giấy của mình theo hiệu đếm ngược chung, giơ văn kiện lên trước camera thay cho bắt tay, sau đó bản gốc được gửi sang đầu kia để ký đối ứng hoặc hai bên dùng chữ ký số theo quy định.
Cách này dùng khi hai bên ở xa nhau, ví dụ một bên ở Hà Nội và một bên ở TP Hồ Chí Minh hoặc ở nước ngoài, mà vẫn muốn có một khoảnh khắc ký chung. Phần dưới nói cách chọn hình thức ký, bố trí phòng, kỹ thuật, kịch bản đồng bộ và khâu bản gốc sau buổi lễ.
Hai cách ký khi hai bên không ngồi cùng bàn
Ký bản giấy ở mỗi đầu rồi gửi đối ứng. Mỗi đầu có sẵn một bộ văn kiện in giống hệt nhau. Trong buổi lễ, người ký mỗi đầu ký vào bộ của mình. Sau lễ, hai bên gửi bản đã ký cho nhau bằng chuyển phát để bên kia ký vào, đến khi mỗi bản có đủ chữ ký các bên. Cách này phổ biến, dễ làm, nhưng cần vài ngày để hoàn thiện bản gốc.
Ký trước một bên, lễ chỉ ký bên còn lại. Một bên ký trước và gửi bản sang; trong buổi lễ trực tuyến, bên kia ký nốt trên bản đã có chữ ký của đối tác. Cách này cho ra bản gốc hoàn chỉnh ngay trong lễ ở một đầu, nhưng khoảnh khắc ký chỉ có ở một đầu.
Ký số. Hai bên dùng chữ ký số trên bản điện tử, có thể thao tác trong buổi lễ trước camera. Giá trị của văn bản điện tử và chữ ký số thực hiện theo quy định hiện hành về giao dịch điện tử; người lo lễ ký nên để bộ phận pháp chế xác nhận cách làm, hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn khi phân vân.
Chọn cách nào. Chọn theo yêu cầu của văn kiện và thói quen của hai bên. Điều cần tránh là để đến sát ngày mới hỏi nhau ký bằng cách nào; câu hỏi này phải được chốt ngay khi quyết định tổ chức trực tuyến.
Bố trí phòng ở mỗi đầu cầu
Mỗi đầu cầu là một phòng ký thu nhỏ. Bàn ký đặt quay về phía camera, người ký ngồi chính giữa khuôn hình, phía sau là phông nền hoặc tường trơn. Khác với lễ ký thường, ở đây máy ảnh và camera truyền hình đứng thẳng trước mặt người ký, nên ánh sáng phải chiếu từ phía trước chếch hai bên, không để người ký ngồi ngược sáng.
Màn hình lớn hiện hình đầu cầu bên kia đặt ở vị trí người ký và khách mời đều nhìn thấy, thường ở một bên tường hoặc phía sau khách mời đối diện người ký. Không đặt màn hình ngay sau lưng người ký, vì camera sẽ quay cả màn hình, hình lồng hình trông rối. Nếu muốn có khuôn hình chung cả hai đầu, để người kỹ thuật ghép hình trên máy tính, không ghép bằng cách quay màn hình.
Người chứng kiến mỗi đầu đứng sau người ký bên mình, ít người hơn lễ ký thường, khoảng hai đến bốn người, để khuôn hình camera không quá rộng. Người giúp ký đứng chếch một bên ngoài khuôn hình chính, chỉ bước vào khi mở bìa và thấm mực.
Ví dụ giả định: một công ty phần mềm ở Đà Nẵng ký hợp đồng với một đối tác ở Hà Nội. Mỗi bên tổ chức tại phòng họp của mình. Anh Phúc bên Đà Nẵng đặt camera trên chân máy cao ngang tầm mắt người ký, cách bàn khoảng ba mét, màn hình lớn đặt ở tường bên trái, đèn phụ hai bên. Đầu Hà Nội bố trí y hệt theo sơ đồ anh gửi.
Kỹ thuật: những thứ không được thiếu
Lễ ký trực tuyến hỏng chủ yếu vì kỹ thuật. Mỗi đầu cầu cần một người kỹ thuật riêng, ngồi ở bàn kỹ thuật ngoài khuôn hình, liên lạc với người kỹ thuật đầu kia qua một kênh riêng không phát ra loa phòng.
- Đường truyền chính bằng mạng có dây, và một đường dự phòng khác nhà mạng, có thể chuyển trong vài giây.
- Máy tính chính và một máy tính dự phòng đã đăng nhập sẵn phòng họp trực tuyến.
- Camera cố định trên chân máy, đã khoá góc, không dùng camera của máy tính xách tay.
- Micro cài áo hoặc micro bàn cho người ký và người phát biểu, đã thử tiếng vọng với đầu kia.
- Đồng hồ chung cho hai đầu, lấy theo một nguồn giờ thống nhất, đặt nơi người điều phối nhìn thấy.
- Tổng duyệt kết nối ít nhất một lần vào hôm trước, đúng phòng, đúng thiết bị, đúng khung giờ.
- Kiểm lại kết nối ba mươi phút trước giờ lễ, sau đó không ai được động vào máy.
Ghi hình buổi lễ ở cả hai đầu, mỗi đầu ghi hình của mình với chất lượng cao, không chỉ ghi qua phần mềm họp trực tuyến. Khi đường truyền chập chờn, bản ghi tại chỗ vẫn giữ được khoảnh khắc ký rõ nét để dùng về sau.
Kịch bản đồng bộ theo phút
Hai đầu chạy cùng một kịch bản, mỗi dòng có giờ cụ thể. Người điều hành chương trình chỉ có ở một đầu, thường là đầu chủ trì; đầu kia có người điều phối theo dõi và ra hiệu tại chỗ.
| Thời điểm | Đầu chủ trì | Đầu kia |
|---|---|---|
| Trước giờ mười lăm phút | Kết nối, hai người kỹ thuật xác nhận nghe nhìn tốt | Như đầu chủ trì |
| Giờ bắt đầu | Người điều hành chương trình tuyên bố lý do, giới thiệu thành phần hai đầu | Thành phần đứng dậy chào khi được giới thiệu |
| Sau năm phút | Phát biểu của lãnh đạo đầu chủ trì | Lắng nghe, micro tắt |
| Sau mười phút | Mời lãnh đạo đầu kia phát biểu | Bật micro người phát biểu |
| Sau mười lăm phút | Mời người ký hai đầu vào bàn, đếm ngược | Người ký vào bàn, người giúp ký mở bìa |
| Khoảnh khắc ký | Ký, giơ văn kiện lên camera | Ký, giơ văn kiện lên camera |
| Sau ký | Ảnh chụp màn hình chung, ảnh tại chỗ, cảm ơn và kết thúc | Ảnh tại chỗ với người chứng kiến |
Khoảnh khắc ký nên có đếm ngược nghe rõ ở cả hai đầu, ví dụ người điều hành chương trình đếm ba, hai, một rồi mời ký. Hai người ký bắt đầu ký cùng lúc, ai xong trước thì đặt bút chờ. Khi cả hai xong, người điều hành mời hai người cùng đứng dậy, giơ bìa văn kiện mở ở trang ký hoặc gập lại hướng về camera.
Thay bắt tay bằng gì
Hai người ký không thể bắt tay qua màn hình, nên cần một cử chỉ thay thế được thống nhất trước. Phổ biến nhất là cùng giơ văn kiện lên trước camera, giữ vài giây, rồi cùng vỗ tay. Một số nơi cho người ký quay về phía màn hình lớn, giơ tay chào hoặc đặt tay lên ngực gật đầu với đầu bên kia. Cử chỉ nào cũng được, miễn là hai bên làm giống nhau và cùng lúc.
Ảnh chụp màn hình có hai đầu cầu cạnh nhau là ảnh chính của buổi lễ. Người kỹ thuật đầu chủ trì chuyển phần mềm sang chế độ hiện hai khuôn hình bằng nhau, tắt các khuôn hình phụ, rồi chụp vài tấm trong lúc hai bên giơ văn kiện. Mỗi đầu đồng thời có thợ ảnh chụp tại chỗ để có ảnh sắc nét của bên mình.
Nếu sau này hai bên có dịp gặp trực tiếp, có thể tổ chức một buổi trao bản gốc nhỏ, bắt tay và chụp ảnh. Nhiều đơn vị coi đó là phần hai của lễ ký, làm cho mối hợp tác có thêm một dấu mốc.
Trao bản gốc sau buổi lễ và lỗi hay gặp
Lễ ký trực tuyến chỉ thật sự xong khi mỗi bên có trong tay bản gốc đủ chữ ký. Các việc sau buổi lễ:
- Trong ngày: mỗi bên quét bản vừa ký gửi cho bên kia bằng thư điện tử, để có bằng chứng tạm về nội dung đã ký.
- Trong một hai ngày: gửi bản giấy đã ký sang đầu kia bằng chuyển phát có theo dõi, kèm thư ngắn ghi số bản và đề nghị ký đối ứng.
- Bên nhận ký đối ứng, giữ bản của mình, gửi trả bản của bên kia; hai bên xác nhận đã nhận bằng thư.
- Lỗi hay gặp: hai bộ văn kiện in ở hai đầu khác nhau một chi tiết nhỏ. Cách tránh: chỉ một bên in, gửi bộ đã in sang đầu kia trước ngày lễ.
- Lỗi hay gặp: mất tiếng ở khoảnh khắc đếm ngược. Cách tránh: người điều phối đầu kia có hiệu tay riêng và đồng hồ chung, tự đếm nếu không nghe được.
- Lỗi hay gặp: đường truyền rớt đúng lúc ký. Cách xử lý: hai đầu cứ ký theo giờ đã định, sau khi nối lại thì giơ văn kiện và chụp ảnh chung lại.
Lưu cùng hồ sơ bản ghi hình hai đầu, ảnh chụp màn hình, thư xác nhận gửi và nhận bản gốc. Bộ hồ sơ này giúp đơn vị trả lời được mọi câu hỏi sau này về việc ký diễn ra thế nào và bản gốc đang ở đâu.
Khi một đầu cầu ở nước ngoài
Lệch múi giờ là việc đầu tiên phải tính. Chọn giờ lễ rơi vào giờ làm việc của cả hai đầu, ghi giờ trong kịch bản theo cả hai múi, ví dụ mười giờ sáng Hà Nội tương ứng mấy giờ ở nơi kia. Tổng duyệt cũng phải đúng khung giờ đó, vì chất lượng đường truyền quốc tế thay đổi theo giờ trong ngày.
Ngôn ngữ của buổi lễ thường song ngữ. Nếu có phiên dịch, phiên dịch ngồi cùng đầu chủ trì, có micro riêng, dịch nối tiếp phần giới thiệu và phát biểu. Dịch thầm qua kênh riêng của phần mềm họp trực tuyến được, nhưng cần người kỹ thuật thành thạo và tổng duyệt kỹ hơn; nếu không chắc, chọn dịch nối tiếp cho an toàn.
Gửi bản gốc ra nước ngoài mất thời gian hơn trong nước, có khi cả tuần. Hai bên nên thống nhất trước bằng văn bản cách xử lý trong thời gian chờ: bản quét có giá trị tham chiếu thế nào, bên nào gửi trước. Nếu văn kiện song ngữ hoặc có hai bản ngôn ngữ, đếm kỹ số bản cần gửi đi và nhận về. Những câu hỏi về hiệu lực của việc ký không cùng thời điểm, ký ở hai nước khác nhau, nên hỏi pháp chế hoặc luật sư trên AI Cố Vấn trước ngày lễ.
Câu hỏi thường gặp
Ký hợp đồng trực tuyến hai đầu cầu có giá trị không?
Giá trị của văn kiện phụ thuộc cách ký và nội dung, không phụ thuộc buổi lễ diễn ra trực tuyến. Ký bản giấy rồi gửi đối ứng hay ký số đều là cách phổ biến; với ký số, nên tra quy định hiện hành về giao dịch điện tử hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.
Làm sao để hai người ký cùng lúc ở hai nơi?
Dùng đồng hồ chung lấy theo một nguồn giờ, người điều hành chương trình đếm ngược nghe rõ ở hai đầu, người điều phối mỗi đầu có hiệu tay riêng phòng khi mất tiếng. Hai người bắt đầu ký cùng lúc, ai xong trước đặt bút chờ.
Ký trực tuyến thì thay bắt tay bằng gì?
Phổ biến nhất là hai người ký cùng đứng dậy, giơ văn kiện lên trước camera, giữ vài giây rồi vỗ tay. Có nơi quay về màn hình lớn gật đầu chào. Hai bên cần thống nhất cử chỉ trước để làm giống nhau.
Sau lễ ký trực tuyến bao lâu thì có bản gốc đủ chữ ký?
Nếu ký bản giấy rồi gửi đối ứng, thường mất vài ngày tuỳ khoảng cách và chuyển phát. Trong ngày ký nên gửi bản quét cho nhau, sau đó gửi bản giấy có theo dõi và xác nhận đã nhận bằng thư.
Mỗi đầu cầu cần những người nào?
Ít nhất có người ký, hai đến bốn người chứng kiến, một người giúp ký, một người điều phối và một người kỹ thuật riêng. Đầu chủ trì có thêm người điều hành chương trình. Thợ ảnh tại chỗ ở mỗi đầu nên có.
Đường truyền rớt đúng lúc ký thì làm gì?
Hai đầu cứ ký theo giờ đã định trong kịch bản, không chờ nhau. Khi kết nối lại, mời hai người ký cùng giơ văn kiện lên camera và chụp ảnh màn hình chung. Bản ghi hình tại chỗ ở mỗi đầu vẫn giữ được khoảnh khắc ký.