Điểm đón và người đón thể hiện mức trọng thị: khách cấp cao hoặc đối tác rất quan trọng thì người đứng đầu bên mình ra đón tận chân xe; khách ngang cấp thì đón ở sảnh chính; khách thường hoặc khách cấp dưới thì có người dẫn từ sảnh lên, người tiếp chính chờ ở cửa phòng làm việc. Nguyên tắc chung là khách càng quan trọng, điểm đón càng ra xa và người đón càng cao cấp.
Đón ở đâu không chỉ là chuyện đứng chỗ nào cho tiện. Khách để ý rất kỹ ai bước ra chào mình đầu tiên và mình phải đi bao xa mới gặp được người tiếp chính. Đón quá thấp khiến khách thấy bị xem nhẹ; đón quá long trọng với một buổi làm việc bình thường lại khiến khách ngại, nhất là khi đoàn cấp trên muốn làm việc gọn. Dưới đây là cách chọn điểm đón, người đón, cách đứng hàng và những lỗi hay gặp.
Ba điểm đón và mức trọng thị của từng điểm
Có thể chia cách đón thành ba mức. Bên đón chọn mức dựa trên cấp của trưởng đoàn, tính chất buổi làm việc và mong muốn của chính đoàn khách.
| Điểm đón | Khi nào dùng | Ai đứng đón |
|---|---|---|
| Chân xe, ngay chỗ xe dừng trước sảnh | Đoàn cấp trên trực tiếp, đối tác chiến lược, khách cấp cao hơn người đứng đầu bên mình | Người đứng đầu bên mình cùng một, hai cấp phó |
| Sảnh chính, trong cửa ra vào | Đối tác ngang cấp, đoàn tỉnh bạn, đoàn trường bạn | Người đứng đầu hoặc cấp phó phụ trách, kèm người dẫn đường |
| Cửa phòng làm việc hoặc phòng họp | Đoàn nghiệp vụ, khách cấp dưới, buổi làm việc thường kỳ | Người tiếp chính chờ ở cửa phòng, có người dẫn từ sảnh lên |
| Cổng khu nhà máy, khu công nghiệp | Khuôn viên rộng, đường từ cổng vào sảnh dài hoặc khó tìm | Một người dẫn đường đi xe đón ở cổng, lãnh đạo vẫn chờ ở sảnh hay chân xe |
Điểm đón ở cổng thường là việc của người dẫn đường, không phải của lãnh đạo. Lãnh đạo đứng chờ ở cổng một khu nhà máy rộng sẽ phải đi bộ ngược vào cùng đoàn, vừa mệt vừa không có chỗ chào hỏi đàng hoàng. Cách hợp lý là người dẫn đường đón ở cổng, đưa xe đoàn vào tận sảnh, nơi lãnh đạo đứng chờ.
Ai đi đón: người đứng đầu, người cùng cấp hay người dẫn đường
Người đứng đầu ra đón khi khách cao cấp hơn. Khi trưởng đoàn có cấp cao hơn người đứng đầu bên mình, ví dụ lãnh đạo tổng công ty về làm việc với công ty con, người đứng đầu phải ra đón trực tiếp. Cử cấp phó ra đón thay trong trường hợp này dễ bị hiểu là thiếu tôn trọng.
Ngang cấp thì người đứng đầu hoặc cấp phó phụ trách đón. Với đối tác ngang cấp, người đứng đầu ra sảnh đón là đủ trọng thị. Nếu người đứng đầu đang bận chuẩn bị, cấp phó phụ trách mảng làm việc ra đón và đưa đoàn vào, người đứng đầu chờ ngay cửa phòng.
Người dẫn đường luôn cần có. Dù lãnh đạo đón ở đâu, vẫn phải có một người nắm lối đi, thang máy, phòng vệ sinh, chỗ để đồ. Người này thường là trợ lý hoặc nhân viên hành chính, đi trước đoàn nửa bước để chỉ lối.
Không cử người chưa từng gặp lãnh đạo bên khách ra đón một mình. Một nhân viên mới chưa biết mặt trưởng đoàn sẽ lúng túng không biết chào ai trước. Nếu buộc phải cử, hãy cho người đó xem trước danh sách đoàn và mô tả ngắn để nhận ra trưởng đoàn.
Thống nhất trước ai nói câu chào đầu tiên. Người đứng đầu bên đón chào trưởng đoàn trước, sau đó mới đến các thành viên. Những người còn lại trong hàng đón không chen lên bắt tay trước lãnh đạo của mình.
Hàng đón đứng thế nào khi xe tới
Hàng đón chỉ kéo dài vài phút nhưng là ấn tượng đầu tiên của đoàn. Trình tự dễ làm theo:
- Hàng đón có mặt tại điểm đón trước giờ đoàn dự kiến đến khoảng mười phút, người dẫn đường báo khi xe đoàn còn cách vài phút.
- Người đứng đầu bên đón đứng gần chỗ cửa xe sẽ mở nhất; các thành viên khác đứng thành một hàng ngang lùi về phía sau, theo thứ tự ngôi thứ từ gần người đứng đầu ra xa.
- Khi xe dừng, người dẫn đường hoặc bảo vệ mở cửa xe cho trưởng đoàn; người đứng đầu bước lên một bước để bắt tay chào.
- Người đứng đầu giới thiệu ngắn từng người trong hàng đón theo thứ tự, trưởng đoàn khách giới thiệu thành viên của mình.
- Người đứng đầu đi cạnh trưởng đoàn, phía bên trái của khách để khách ở vị trí bên phải, người dẫn đường đi trước nửa bước chỉ lối.
- Các thành viên hai bên đi theo sau, xen kẽ hoặc theo cặp đối ứng nếu đã chuẩn bị bảng đối ứng.
Phần giới thiệu ở chân xe nên ngắn, chỉ tên và chức vụ, vì mọi người đang đứng ngoài trời. Phần giới thiệu đầy đủ để dành khi đã ngồi vào phòng. Nếu trời mưa, có người cầm ô che cho trưởng đoàn từ cửa xe vào sảnh, hàng đón đứng trong mái hiên chứ không đứng ra mưa cho đủ nghi thức.
Đón đoàn cấp trên, đoàn đối tác và đoàn đơn vị bạn khác nhau ở đâu
Đoàn cấp trên về làm việc thường muốn gọn, không thích đón rình rang. Người đứng đầu ra chân xe đón, kèm một hai cấp phó là đủ; không cần huy động cả khối văn phòng đứng xếp hàng. Câu chào cũng nên đi thẳng vào việc: "Dạ, chúng em chào anh, mời anh và đoàn vào phòng làm việc ạ." Sự trọng thị nằm ở chỗ chuẩn bị chu đáo, không nằm ở số người đứng ở sảnh.
Đoàn đối tác, nhất là đối tác lần đầu đến, thì việc đón chu đáo lại là cách bày tỏ thiện chí. Người đứng đầu ra sảnh hoặc chân xe, có người dẫn đường, phòng làm việc đã sẵn nước và tài liệu. Với đối tác lâu năm đã quen, đón ở sảnh rồi cùng đi lên là đủ thân tình.
Đoàn đơn vị bạn ngang cấp, ví dụ đoàn trường bạn đến học hỏi kinh nghiệm hay đoàn xã bạn sang trao đổi, thì đón ở sảnh là hợp. Nếu hai bên đã có quan hệ lâu, người đứng đầu có thể ra tận chân xe như một cử chỉ thân thiện, không ai coi đó là thừa. Điều quan trọng là bên khách thấy mình được chờ đợi, không phải tự tìm đường.
Giới hạn số người ra đón: đông quá cũng là lỗi
Có nơi nghĩ càng nhiều người ra đón càng trọng thị, nên kéo cả trưởng các phòng, nhân viên văn phòng ra sảnh. Thực tế hàng đón quá dài khiến trưởng đoàn phải bắt tay hàng chục người, mất mười phút đứng ở sảnh, và đoàn khách vốn chỉ năm người bị lọt thỏm giữa đám đông. Khách cũng hiểu rằng ngần ấy người đang bỏ dở việc để đứng chờ, nên càng thấy ngại.
Con số hợp lý thường là người đứng đầu, một hoặc hai cấp phó liên quan, và một người dẫn đường. Những người tham gia buổi làm việc nhưng không ở hàng đón sẽ chờ sẵn trong phòng họp, đứng dậy chào khi đoàn bước vào. Cách này vừa đủ lễ vừa giữ được nhịp làm việc.
Riêng trường hợp nhà trường đón đoàn và muốn học sinh chào đón, nên giữ ngắn và tự nhiên: một nhóm nhỏ học sinh đứng ở lối vào trong giờ ra chơi, không bắt các em đứng chờ dưới nắng từ sớm. Đoàn khách đến trường thường quý cảnh sinh hoạt bình thường hơn một màn chào đón dàn dựng.
Chỗ đứng, thời tiết và lối dẫn vào
Trước ngày đón, người phụ trách nên ra đứng thử ở điểm đón đúng khung giờ đoàn đến. Nắng buổi sáng chiếu vào mặt hàng đón không, gió có thổi tạt không, xe dừng ở đâu thì cửa xe mở đúng chỗ thảm hay lại mở vào mép bồn cây. Những chi tiết này chỉ thấy khi đứng tại chỗ, không thấy trên giấy.
Chỗ xe dừng cần được giữ trống, có bảo vệ hướng dẫn xe đoàn vào đúng vị trí, xe của nhân viên không đỗ lấn. Lối từ chỗ xe dừng vào sảnh nên sạch, không có thùng hàng, không có xe đẩy chắn ngang. Nếu có bậc thềm hay dốc, người dẫn đường nhắc khéo khách lớn tuổi: "Dạ, anh lưu ý bậc thềm ạ."
Trong sảnh, nên có một khoảng trống để hai bên đứng chào hỏi mà không chắn lối đi của người khác. Thang máy được giữ sẵn hoặc có người bấm chờ. Nếu phòng làm việc ở tầng trệt gần sảnh, đoàn đi bộ thẳng vào là tốt nhất; nếu ở tầng cao, người dẫn đường đi trước bấm thang, người đứng đầu mời trưởng đoàn vào trước. Mọi việc diễn ra trơn tru đến mức khách không nhận ra là đã được chuẩn bị, đó mới là đón tốt.
Lỗi hay gặp ở điểm đón và cách gỡ
Lãnh đạo ra muộn, đoàn đã xuống xe. Người dẫn đường mời đoàn vào sảnh, nói ngắn "Dạ, giám đốc bên em đang xuống ngay ạ", không để đoàn đứng ngoài. Lãnh đạo xuống đến nơi xin lỗi một câu ngắn, không giải thích dài.
Xe đoàn dừng sai chỗ. Hàng đón bước tới chỗ xe đã dừng, không vẫy xe lùi lại. Đổi chỗ đứng của mình dễ hơn bắt khách chờ xe di chuyển.
Không nhận ra trưởng đoàn. Người đứng đầu chào người bước xuống đầu tiên, rồi hỏi nhẹ "Dạ, anh chị cho em được chào trưởng đoàn ạ". Người dẫn đường lần sau phải xin trước mô tả hoặc đầu mối đoàn đi xe đầu báo trước.
Bắt tay lộn thứ tự. Không cần quay lại bắt tay lại. Khi vào phòng, phần giới thiệu chính thức theo đúng ngôi thứ sẽ sửa được ấn tượng ban đầu.
Đoàn đến hai xe, xe sau đến muộn. Đón xe đầu có trưởng đoàn trước, để một người ở lại sảnh chờ xe sau và dẫn lên phòng. Không giữ trưởng đoàn đứng chờ thành viên.
Câu hỏi thường gặp
Giám đốc có cần ra tận xe đón khách không?
Khi khách là cấp trên trực tiếp, đối tác rất quan trọng hoặc có cấp cao hơn giám đốc, giám đốc nên ra tận chân xe đón. Với khách ngang cấp, đón ở sảnh là đủ trọng thị; với buổi làm việc nghiệp vụ, người tiếp chính chờ ở cửa phòng và có người dẫn từ sảnh lên.
Nên có bao nhiêu người trong hàng đón khách?
Thường chỉ cần người đứng đầu, một hoặc hai cấp phó liên quan và một người dẫn đường. Những người khác tham gia buổi làm việc nên chờ trong phòng họp. Hàng đón quá đông làm mất thời gian chào hỏi và khiến đoàn khách nhỏ thấy ngại.
Khi đi cùng khách, người đón nên đi bên nào?
Người đón đi bên trái khách để khách ở vị trí bên phải, là vị trí danh dự theo lệ thường. Người dẫn đường đi trước nửa bước để chỉ lối, các thành viên hai bên theo sau. Khi đến cửa hay thang máy, người đón mời khách vào trước.
Đón đoàn cấp trên có nên làm băng rôn chào mừng không?
Với đoàn cấp trên về làm việc, nhiều nơi đã tinh giản, không làm băng rôn hay huy động đông người, vì đoàn muốn làm việc gọn. Bạn nên hỏi văn phòng của đoàn hoặc làm theo quy định hiện hành của cơ quan chủ quản về đón tiếp, tránh phô trương.
Nếu trời mưa thì hàng đón đứng ở đâu?
Hàng đón đứng trong mái hiên hoặc ngay trong cửa sảnh, có người cầm ô ra đón trưởng đoàn từ cửa xe vào. Không bắt cả hàng đón đứng dưới mưa để đủ nghi thức, vì khách cũng không muốn thấy chủ nhà ướt người chỉ để chào mình.
Ai giới thiệu hàng đón với đoàn khách?
Người đứng đầu bên đón giới thiệu ngắn từng người trong hàng đón theo thứ tự ngôi thứ, chỉ tên và chức vụ. Trưởng đoàn khách giới thiệu thành viên của mình. Phần giới thiệu đầy đủ hơn để dành khi hai bên đã ngồi vào phòng làm việc.