Trước ngày đoàn đến khoảng một tuần, bên đón cần chốt xong bảy việc: mục đích buổi làm việc, thành phần đoàn, giờ đến và giờ về, phương tiện đi lại, nội dung muốn trao đổi, người tiếp tương xứng bên mình và một đầu mối liên lạc duy nhất cho mỗi bên. Bảy việc này phải được ghi thành thư xác nhận gửi đoàn, không chỉ nói miệng qua điện thoại.
Phần lớn sự cố trong ngày đón đoàn, từ thiếu ghế, sai biển tên đến lãnh đạo bên mình lỡ lịch, đều bắt nguồn từ một việc đã không được chốt sớm. Một tuần là khoảng vừa đủ: đủ xa để còn đổi người, đặt xe, in tài liệu; đủ gần để đoàn đã biết chắc ai đi. Dưới đây là cách chốt từng việc, câu hỏi nên đặt cho đoàn và thư xác nhận mẫu, kèm những lỗi hay gặp khi chốt muộn.
Bảy việc phải chốt và hỏi đoàn thế nào
Ví dụ giả định: Công ty A ở Bắc Ninh sản xuất linh kiện nhựa, nhận tin một đoàn đối tác từ Công ty B ở TP Hồ Chí Minh sẽ ra làm việc vào thứ Năm tuần sau. Chị Ngân, trợ lý giám đốc, được giao lo việc đón. Chị lập bảng dưới đây ngay hôm nhận tin và gửi đầu mối của đoàn để cùng điền.
| Việc cần chốt | Câu hỏi gửi đoàn | Vì sao phải chốt sớm |
|---|---|---|
| Mục đích buổi làm việc | Đoàn muốn trao đổi, xem hay quyết định việc gì? | Quyết định ai tiếp, phòng nào, chuẩn bị số liệu gì |
| Thành phần đoàn | Gửi giúp danh sách họ tên, chức vụ, đơn vị từng người | Xếp ngôi thứ, biển tên, chỗ ngồi, suất ăn |
| Giờ đến, giờ về | Đoàn dự kiến có mặt lúc mấy giờ, cần rời lúc mấy giờ? | Dựng khung chương trình, đặt lịch lãnh đạo |
| Phương tiện | Đoàn tự đi xe hay cần bên em đón ở sân bay, nhà ga? | Đặt xe, bố trí chỗ đỗ, người dẫn đường |
| Nội dung tham quan | Đoàn có muốn xem xưởng, khu kho hay chỉ họp? | Báo bộ phận sản xuất, chuẩn bị bảo hộ |
| Người tiếp bên mình | Trưởng đoàn là ai để bên em bố trí người tiếp tương xứng | Tránh lệch cấp, mất lòng khách |
| Đầu mối liên lạc | Anh chị nào là người bên em liên hệ suốt chuyến? | Mọi thay đổi chỉ đi qua một kênh |
Bảng này không cần đẹp, chỉ cần đủ. Khi đoàn trả lời được cả bảy dòng, chị Ngân biết mình đã có trong tay khung xương của cả buổi làm việc; phần còn lại là chi tiết. Dòng nào đoàn chưa trả lời được thì ghi rõ hạn chót, ví dụ "xác nhận thành phần trước chiều thứ Hai", để cả hai bên cùng nhớ.
Mỗi bên chỉ một đầu mối: vì sao và chọn ai
Khi đoàn khách có nhiều người cùng gọi sang, và bên đón cũng có nhiều người cùng trả lời, thông tin sẽ lệch nhau rất nhanh. Phó giám đốc bên khách nói với trưởng phòng kinh doanh bên mình rằng đoàn đi bảy người, trong khi thư ký bên khách lại báo với lễ tân là năm người. Đến ngày đón, phòng họp xếp năm ghế và ai cũng nghĩ mình đúng. Cách tránh duy nhất là thống nhất ngay từ đầu: mỗi bên chỉ một người nắm thông tin cuối cùng.
Đầu mối bên đón nên là người có quyền gõ cửa phòng lãnh đạo và có quyền nhờ các phòng ban khác, thường là trợ lý giám đốc, chánh văn phòng hoặc trưởng phòng hành chính. Người này không phải làm hết mọi việc, nhưng mọi thay đổi phải đi qua họ. Nếu một trưởng phòng nhận được tin từ phía khách, việc đầu tiên là chuyển cho đầu mối, không tự xếp lại theo ý mình.
Câu mẫu khi mở đầu liên lạc với đoàn: "Dạ, em là Ngân, trợ lý giám đốc Công ty A, em được giao làm đầu mối đón đoàn mình hôm thứ Năm. Anh chị cho em xin tên một anh chị bên đoàn để em liên hệ suốt chuyến, mọi thay đổi bên em sẽ báo qua anh chị ấy ạ." Câu này vừa giới thiệu vai trò, vừa nhẹ nhàng đề nghị bên kia cũng cử một người, mà không làm ai thấy bị gò bó.
Chốt mục đích và nội dung: hai bên cùng muốn gì
Hỏi thẳng mục đích, đừng đoán. Một đoàn "đến thăm và làm việc" có thể chỉ muốn chào hỏi lãnh đạo mới, cũng có thể đến để chốt đơn hàng lớn hoặc kiểm tra nhà xưởng trước khi ký. Mỗi mục đích cần người tiếp và tài liệu khác nhau. Câu hỏi nên dùng: "Để bên em chuẩn bị đúng, anh chị cho em biết đoàn mong buổi làm việc này đi tới việc gì ạ?"
Ghi lại mong muốn của bên mình. Lãnh đạo bên đón thường cũng có điều muốn đạt: giới thiệu dây chuyền mới, đề nghị gia hạn hợp đồng, hay chỉ giữ quan hệ. Đầu mối nên hỏi lãnh đạo một câu ngắn trước khi chốt chương trình, để nội dung có chỗ cho cả hai phía.
Thống nhất thứ tự nội dung. Họp trước rồi tham quan, hay tham quan trước rồi họp? Đoàn kỹ thuật thường muốn xem xưởng trước để có câu hỏi khi họp. Đoàn lãnh đạo thường muốn họp trước, tham quan nhanh sau. Hỏi đoàn, đừng tự quyết.
Chốt luôn những thứ không làm. Nếu khu nghiên cứu mẫu mới không mở cho khách, hãy nói từ đầu trong thư xác nhận. Từ chối lúc đoàn đã đứng trước cửa xưởng khó hơn nhiều so với báo trước một tuần.
Hỏi đoàn có cần tài liệu gửi trước không. Có đoàn muốn đọc hồ sơ năng lực, bảng thông số trước khi đến. Gửi trước giúp buổi họp đi thẳng vào việc, đỡ mất nửa giờ đầu để giới thiệu lại những điều có sẵn trên giấy.
Giờ đến, phương tiện và chỗ đỗ xe: việc nhỏ hay hỏng nhất
Giờ đến cần chốt theo hai mốc: giờ đoàn có mặt tại cổng và giờ bắt đầu làm việc. Khoảng cách giữa hai mốc ít nhất mười lăm phút, để đoàn kịp xuống xe, rửa tay, ổn định chỗ ngồi. Nhiều nơi ghi chương trình "tám giờ làm việc" rồi đúng tám giờ đoàn mới qua cổng bảo vệ, cả buổi trễ dây chuyền từ đó.
Phương tiện quyết định cả cách đón. Đoàn tự đi ô tô cần biết cổng nào vào, đỗ ở đâu, có cần báo biển số cho bảo vệ trước không. Đoàn đi máy bay hay tàu thì bên đón phải hỏi số chuyến, giờ hạ cánh dự kiến, có hành lý ký gửi không, để bố trí xe và người đón cho kịp. Với khu công nghiệp hay trụ sở có kiểm soát ra vào, hãy xin trước biển số xe và họ tên người lái để bảo vệ không giữ đoàn lại hỏi han ở cổng.
Chỗ đỗ xe nên được giữ sẵn sát lối vào chính, có người đứng chờ. Một đoàn khách quan trọng phải vòng hai lượt quanh bãi xe mới tìm được chỗ là bắt đầu buổi làm việc bằng một ấn tượng xấu, dù mọi thứ sau đó có chu đáo đến đâu. Nếu bãi xe xa, chuẩn bị ô che mưa nắng và một người dẫn đoàn đi bộ từ bãi vào sảnh.
Người tiếp bên mình phải tương xứng với trưởng đoàn
Nguyên tắc tương xứng là người đứng đầu bên tiếp nên cùng cấp hoặc cao hơn một bậc so với trưởng đoàn khách. Đoàn do phó tổng giám đốc dẫn thì bên đón nên có giám đốc hoặc phó giám đốc phụ trách mảng đó tiếp. Đoàn do trưởng phòng dẫn thì trưởng phòng tương ứng bên mình tiếp là đủ, lãnh đạo cao nhất có thể ra chào một lúc ngắn nếu muốn bày tỏ sự trọng thị.
Vì vậy câu hỏi "trưởng đoàn là ai" phải được hỏi sớm, trước khi đặt lịch lãnh đạo. Nếu lãnh đạo bên mình không thu xếp được đúng ngày, đầu mối nên báo đoàn ngay và đề nghị đổi ngày hoặc báo rõ người tiếp thay, kèm lời xin lỗi. Để đoàn đến rồi mới biết người tiếp thấp cấp hơn mong đợi là cách nhanh nhất khiến khách thấy mình không được coi trọng.
Ngoài người đứng đầu, bên đón cũng nên tính số người ngồi tiếp sao cho cân với đoàn. Đoàn năm người mà bên mình chỉ có một người ngồi tiếp thì không khí lạnh; ngược lại, đoàn hai người mà bên mình kéo cả mười người vào phòng thì khách thấy như bị chất vấn. Tỉ lệ dễ chịu thường là ngang nhau hoặc bên đón ít hơn một, hai người.
Thư xác nhận gửi đoàn: bố cục từng phần
Khi đã có đủ thông tin, đầu mối gửi một thư xác nhận ngắn qua thư điện tử, đồng thời nhắn tin báo đoàn đã gửi. Thư nên có các phần theo thứ tự sau:
- Câu mở: cảm ơn đoàn đã sắp xếp thời gian, nhắc lại mục đích buổi làm việc bằng một câu.
- Thời gian: ngày, giờ có mặt, giờ bắt đầu, giờ kết thúc dự kiến.
- Địa điểm: địa chỉ đầy đủ, cổng vào, chỗ đỗ xe, người đứng đón ở sảnh.
- Khung chương trình: ba đến năm mốc chính, mỗi mốc một dòng.
- Thành phần hai bên: danh sách đoàn như đã nhận và danh sách người tiếp bên mình.
- Những lưu ý: trang phục khi xuống xưởng, giày kín mũi, khu vực không chụp ảnh, giấy tờ tuỳ thân nếu cần đăng ký vào cổng.
- Đầu mối hai bên: họ tên, chức vụ, cách liên lạc nội bộ đã thống nhất.
- Câu kết: đề nghị đoàn phản hồi nếu có điều cần chỉnh trước một hạn cụ thể.
Thư này về sau còn dùng làm khung cho kịch bản chi tiết nội bộ, nên viết gọn và chính xác hơn viết hay. Sau khi gửi, đầu mối lưu bản đã gửi vào thư mục của chuyến làm việc để ai thay ca cũng tra lại được.
Lỗi hay gặp khi chốt quá muộn và cách gỡ
Không biết số người đến tận sáng hôm đó. Cách gỡ: chuẩn bị dư hai chỗ ngồi, hai suất nước, hai bộ tài liệu, đặt biển tên trống để điền tay gọn gàng khi cần. Lần sau ghi hạn chót xác nhận vào thư.
Lãnh đạo bên mình trùng lịch họp khác. Cách gỡ: báo đoàn ngay khi biết, nêu rõ ai sẽ tiếp và lãnh đạo sẽ ra chào lúc nào. Khách thường thông cảm với lịch thay đổi, ít thông cảm với việc bị giấu.
Xưởng không được báo nên chưa dọn. Cách gỡ: đổi thứ tự, cho họp trước để bộ phận sản xuất có thêm thời gian. Về sau, mọi chuyến có tham quan phải báo xưởng cùng lúc với lúc gửi thư xác nhận.
Đoàn đến sớm hơn dự kiến. Cách gỡ: luôn có phòng chờ sẵn sàng trước giờ hẹn ba mươi phút và người tiếp nước. Không để đoàn đứng ở sảnh trong lúc bên trong còn kê bàn.
Hai bên hiểu khác về nội dung. Cách gỡ: mở đầu buổi làm việc bằng câu nhắc lại mục đích như trong thư xác nhận, mời trưởng đoàn bổ sung. Lệch nhau ở phút đầu dễ sửa hơn lệch nhau ở phút cuối.
Câu hỏi thường gặp
Đón đoàn khách cần chuẩn bị trước bao nhiêu ngày?
Với đoàn đối tác hoặc đoàn cấp trên, nên bắt đầu chốt thông tin trước khoảng một tuần, gửi thư xác nhận trước ba đến năm ngày và soát lại lần cuối trước một ngày. Đoàn lớn hoặc có tham quan nhà xưởng thì nên bắt đầu sớm hơn để các bộ phận kịp chuẩn bị.
Nếu đoàn không gửi danh sách thành phần thì làm sao?
Bạn nhắc lại một lần bằng tin nhắn ngắn kèm hạn chót, nói rõ danh sách dùng để in biển tên và xếp chỗ. Đến hạn mà vẫn chưa có, hãy chuẩn bị theo số người dự kiến cộng thêm hai chỗ và biển tên để điền tay khi đoàn đến.
Ai nên làm đầu mối đón đoàn bên doanh nghiệp?
Người làm đầu mối nên là trợ lý giám đốc, chánh văn phòng hoặc trưởng phòng hành chính, tức là người vừa trao đổi được với lãnh đạo vừa nhờ được các phòng ban khác. Điều quan trọng là mọi thay đổi đều đi qua người này, không ai tự xếp lại theo ý riêng.
Thư xác nhận gửi đoàn có cần lãnh đạo ký không?
Thư xác nhận chương trình qua thư điện tử thường do đầu mối gửi là đủ, không cần chữ ký lãnh đạo. Nếu làm việc với cơ quan nhà nước hoặc đoàn cấp cao, thường có thêm giấy mời làm việc chính thức do lãnh đạo ký, gửi riêng theo đường văn thư.
Có nên hỏi đoàn về món ăn kiêng ngay từ đầu không?
Nên hỏi ngay trong lần chốt thành phần, bằng một câu mở như anh chị có ai cần lưu ý gì về ăn uống không. Hỏi sớm giúp bếp hoặc nhà hàng chuẩn bị kịp, đỡ phải đổi món sát giờ và khách không phải ngại khi nhắc vào ngày làm việc.
Khi đoàn đổi ngày sát giờ thì xử lý thế nào?
Bạn cảm ơn đoàn đã báo, hỏi ngày mới, rồi báo ngay cho lãnh đạo và các bộ phận liên quan, huỷ hoặc dời xe, phòng ăn đã đặt. Sau đó gửi lại thư xác nhận đã cập nhật, ghi rõ chữ cập nhật ở dòng đầu để mọi người không nhầm với bản cũ.