Khi họp trực tuyến kết hợp trực tiếp, đặt camera ở đầu bàn đối diện ghế chủ toạ, ngang tầm mắt người ngồi, màn hình chiếu đầu cầu xa đặt ngay trên hoặc sát camera. Chủ toạ và khách chính tại chỗ ngồi giữa khung hình; người có thứ bậc thấp hơn ngồi hai bên ra mép khung. Người tham dự trực tuyến được coi như một "bên" ngồi đối diện, nên hình của họ cũng phải ở vị trí trang trọng.
Họp kết hợp đã thành việc thường ngày ở doanh nghiệp, trường học, cơ quan, nhất là khi một bên ở tỉnh xa. Cái khó là phải giữ cùng lúc hai thứ bậc: thứ bậc trong phòng và thứ bậc trên màn hình. Người ở đầu cầu xa chỉ thấy những gì camera thấy; nếu lãnh đạo của mình bị cắt nửa mặt ở mép khung, với họ đó chính là "chỗ ngồi" của lãnh đạo.
Vì sao camera quyết định chỗ ngồi
Trong phòng họp thường, thứ bậc thể hiện bằng khoảng cách tới ghế chủ toạ và trục giữa bàn. Trong họp kết hợp, đầu cầu xa không thấy trục giữa bàn mà chỉ thấy khung hình: ai ở giữa khung là người quan trọng, ai bị che, ai chỉ hiện lưng là người phụ. Vì thế bố trí chỗ ngồi phải bắt đầu từ vị trí camera chứ không phải từ cửa ra vào như thường lệ.
Nguyên tắc dễ dùng là coi camera như "chỗ ngồi của đoàn trực tuyến". Nếu đoàn trực tuyến là khách, camera đặt ở vị trí đối diện ghế chủ toạ, giống như khách ngồi đối diện chủ nhà. Màn hình hiện hình đầu cầu xa đặt sát camera, để khi người trong phòng nhìn màn hình nói chuyện, họ cũng gần như nhìn vào camera, người ở xa cảm thấy được nhìn thẳng.
Nhiều phòng họp đặt camera trên nóc tivi ở cuối phòng, cách bàn quá xa, khiến cả phòng thành những chấm nhỏ. Với buổi họp có khách quan trọng ở đầu cầu xa, nên đưa camera lại gần, hoặc dùng camera có thu phóng, đặt khung chỉ bao lấy phần bàn chính.
Sơ đồ phòng họp kết hợp tả bằng chữ
Giả định Công ty A ở Cần Thơ họp với đối tác B ở Hà Nội; tại phòng có năm người bên A và hai người bên B đang công tác ở Cần Thơ, đầu cầu Hà Nội có ba người. Bàn chữ nhật, camera đặt ở đầu hẹp phía tây:
| Vị trí | Ai ngồi | Trong khung hình |
|---|---|---|
| Đầu hẹp phía đông, đối diện camera | Giám đốc A (chủ toạ) | Chính giữa khung |
| Cạnh dài, ghế sát phải chủ toạ | Trưởng nhóm B tại chỗ (khách chính tại chỗ) | Giữa khung, lệch phải |
| Cạnh dài, ghế sát trái chủ toạ | Phó giám đốc A | Giữa khung, lệch trái |
| Hai ghế kế tiếp hai bên | Thành viên B và trưởng phòng A | Gần mép khung |
| Ghế gần camera hai bên | Chuyên viên A, người điều khiển máy | Ngoài khung hoặc chỉ hiện vai |
| Đầu hẹp phía tây | Camera và màn hình đầu cầu Hà Nội | Đây là "chỗ ngồi" của ba người ở Hà Nội |
Sơ đồ này khác bàn chữ nhật hai đoàn thông thường: chủ toạ chuyển ra đầu bàn để đối diện camera, và khách tại chỗ ngồi sát bên chủ toạ thay vì ngồi đối diện. Lý do là đầu cầu xa phải thấy được cả lãnh đạo bên A lẫn khách tại chỗ của bên B trong một khung.
Người ngồi gần camera nhất chỉ hiện lưng hoặc vai trong hình. Đừng xếp ở đó người có chức danh; hãy dành cho người điều khiển máy, chuyên viên kỹ thuật.
Giữ thứ bậc của đầu cầu xa
Màn hình đầu cầu xa đặt cao và lớn vừa đủ. Hình lãnh đạo bên kia chiếu trên một màn hình nhỏ đặt thấp góc phòng là một kiểu "xếp ghế cuối". Màn hình đặt ở vị trí trung tâm đầu bàn, ngang tầm mắt người ngồi.
Mời đầu cầu xa phát biểu đúng thứ tự. Người điều hành mời theo thứ bậc chung của cả hai nơi, không để đầu cầu xa luôn nói cuối vì "khó nghe". Nếu lãnh đạo bên kia là người cao nhất, mời họ nói sau chủ toạ.
Gọi tên và chức danh người ở xa. Người ở xa không có biển tên trong phòng. Đầu buổi giới thiệu đủ thành phần ở cả hai đầu cầu; trên phần mềm họp, đặt tên hiển thị gồm họ tên và đơn vị.
Không quay lưng lại camera khi nói. Người trong phòng khi trả lời đầu cầu xa nên nhìn về màn hình và camera, không quay sang nói với người bên cạnh, khiến người ở xa chỉ thấy gáy.
Các bước chuẩn bị phòng họp kết hợp
Họp kết hợp cần chuẩn bị trước nhiều hơn họp trực tiếp, vì lỗi kỹ thuật lộ ra ngay trước mặt cả hai nơi:
- Hỏi đầu cầu xa có bao nhiêu người, ai là người cao nhất, họ ngồi phòng họp hay mỗi người một máy.
- Chọn vị trí camera trước, rồi mới xếp chỗ người trong phòng theo khung hình.
- Chạy thử hình và tiếng với đầu cầu xa ít nhất ba mươi phút trước giờ họp, nhìn xem khung hình họ nhận được.
- Đặt micro bàn sao cho người ở cuối bàn cũng nói được mà không phải với tay.
- Kiểm ánh sáng: không để cửa sổ sáng phía sau lưng chủ toạ, khuôn mặt sẽ tối trong hình.
- Giao một người chuyên trách máy, ngồi gần camera, có lối ra vào không cắt ngang khung hình.
- Dọn mọi thứ không nên lọt vào khung: giấy tờ nội bộ trên bảng, hộp đồ, dây điện vương.
Nên chụp lại khung hình lúc chạy thử và gửi cho lãnh đạo xem trước nếu buổi họp quan trọng. Lãnh đạo biết mình sẽ hiện thế nào trên màn hình của đối tác thì yên tâm hơn và có thể tự chỉnh tư thế, chỗ ngồi.
Khi cả hai đầu cầu đều có lãnh đạo ngang nhau
Trường hợp ký kết hay hội đàm hai đầu cầu, mỗi nơi có một trưởng đoàn ngang cấp, mỗi phòng nên bố trí giống hệt nhau: trưởng đoàn ngồi giữa khung hình, thành viên hai bên theo thứ bậc, camera đối diện trưởng đoàn. Hai màn hình hiện hình nhau ở cùng cỡ. Sự đối xứng này thay cho việc hai đoàn ngồi đối diện trên một bàn thật.
Hai văn phòng nên thống nhất trước khung hình: rộng bao nhiêu người, nền phía sau gọn và trung tính, ánh sáng mặt trước. Nếu một nơi dùng phòng họp chuyên dụng còn nơi kia dùng phòng làm việc, nơi có điều kiện kém hơn nên được hỗ trợ kỹ thuật trước, để hai hình không chênh nhau quá rõ.
Phần lời dẫn, phát biểu là việc của người soạn nội dung. Người xếp chỗ chỉ cần đảm bảo thứ tự xuất hiện của từng người trong khung hình khớp với thứ tự phát biểu, và khi đổi người nói thì người điều khiển máy biết chuyển khung hay không.
Ví dụ giả định: trường học họp phụ huynh đại diện ở hai nơi
Một trường tiểu học ở Khánh Hoà có hai điểm trường cách nhau khá xa. Buổi họp ban đại diện cha mẹ học sinh đầu năm được tổ chức kết hợp: hiệu trưởng cùng ban đại diện điểm chính họp tại phòng hội đồng, phó hiệu trưởng phụ trách điểm lẻ cùng đại diện phụ huynh ở đó tham dự qua màn hình. Cô Lan, thư ký hội đồng, được giao bố trí phòng.
Ban đầu cô đặt camera trên nóc tủ cuối phòng để quay được cả phòng hội đồng. Khi chạy thử, phó hiệu trưởng ở điểm lẻ báo chỉ thấy những hình người nhỏ, không nhận ra ai đang nói. Cô chuyển camera xuống đầu bàn, đối diện hiệu trưởng, thu khung lại chỉ còn bàn chính sáu người; ba giáo viên chủ nhiệm ngồi hàng sau ngoài khung, khi được mời nói thì lên ghế trống đầu bàn trong khung hình.
Cô cũng thống nhất với hiệu trưởng: sau mỗi phần, hiệu trưởng hỏi ý kiến điểm lẻ trước, rồi mới tới phụ huynh tại chỗ. Lý do là điểm lẻ dễ bị lép vế nhất trong họp kết hợp, nên được mời trước để cân lại.
Buổi họp kết thúc đúng giờ. Ý kiến của phụ huynh điểm lẻ được ghi vào biên bản như ý kiến tại chỗ. Ghế trống đầu bàn dành cho người được mời phát biểu là một mẹo nhỏ, dùng được cho mọi phòng họp kết hợp có nhiều người hơn khung hình chứa được.
Lỗi hay gặp và cách gỡ tại chỗ
Lãnh đạo bị cắt ở mép khung. Do camera góc hẹp mà bàn đông người. Gỡ: dịch ghế lãnh đạo vào giữa, đưa người ở mép ra ngoài khung; hoặc thu nhỏ khung, chấp nhận người thấp nhất không hiện.
Tiếng vọng, đầu cầu xa nghe không rõ. Tắt bớt micro không dùng, nhắc người trong phòng tắt tiếng điện thoại. Người điều khiển máy theo dõi biểu tượng âm thanh liên tục.
Người trong phòng nói chuyện riêng, quên đầu cầu xa. Người điều hành sau mỗi phần chủ động hỏi đầu cầu xa có ý kiến không. Đây là cách giữ thứ bậc cho người ở xa đơn giản nhất.
Đường truyền đứt giữa chừng. Đã thống nhất trước một kênh dự phòng như gọi thoại nhóm. Người phụ trách thông báo tạm dừng, không để phòng tiếp tục bàn trong khi đầu cầu xa mất kết nối.
Người đi muộn đi ngang trước camera. Cả đầu cầu xa thấy một bóng người chắn ngang màn hình. Gỡ: bố trí lối vào phía sau camera, dặn người đến muộn đi men tường phía sau, ngồi vào ghế trống ngoài khung rồi mới ra hiệu cho người điều hành.
Câu hỏi thường gặp
Họp trực tuyến kết hợp thì đặt camera ở đâu?
Đặt camera ở đầu bàn đối diện ghế chủ toạ, ngang tầm mắt người ngồi, màn hình hiện đầu cầu xa đặt ngay trên hoặc sát camera. Camera cuối phòng quá xa sẽ khiến mọi người thành những hình nhỏ, đầu cầu xa khó nhận ra ai.
Ai nên ngồi giữa khung hình camera?
Chủ toạ và khách chính tại chỗ ngồi giữa khung. Người có thứ bậc thấp hơn ngồi hai bên ra mép khung. Ghế gần camera nhất chỉ hiện lưng nên dành cho người điều khiển máy hoặc chuyên viên kỹ thuật.
Làm sao giữ thứ bậc cho người tham dự trực tuyến?
Coi đầu cầu xa như một bên ngồi đối diện: màn hình của họ đặt ở vị trí trung tâm, giới thiệu đủ thành phần, mời phát biểu theo thứ bậc chung chứ không để nói cuối. Người trong phòng khi trả lời nên nhìn về phía màn hình và camera.
Có cần chạy thử trước buổi họp kết hợp không?
Rất nên. Chạy thử hình và tiếng với đầu cầu xa ít nhất ba mươi phút trước giờ họp, xem khung hình họ nhận được, kiểm ánh sáng và micro. Với buổi họp quan trọng, chụp khung hình gửi lãnh đạo xem trước.
Hai đầu cầu cùng có lãnh đạo ngang cấp thì bố trí sao?
Hai phòng bố trí giống nhau: trưởng đoàn ngồi giữa khung hình, thành viên hai bên theo thứ bậc, camera đối diện trưởng đoàn, hai màn hình cùng cỡ. Hai văn phòng thống nhất trước khung hình, nền và ánh sáng để hình hai bên tương xứng.
Mất kết nối giữa buổi họp thì làm gì?
Người phụ trách thông báo tạm dừng, không để phòng tiếp tục bàn khi đầu cầu xa mất kết nối. Dùng kênh dự phòng đã thống nhất trước như gọi thoại nhóm để báo tình hình, rồi nối lại và tóm tắt ngắn phần bị gián đoạn.