Đón khách ở sân bay hay nhà ga cần ít nhất hai người: một người đón có mặt ở khu chờ trước giờ khách ra khoảng ba mươi phút, và một tài xế chờ xe ở điểm đón được phép dừng. Biển đón nên ghi tên đơn vị khách hoặc tên trưởng đoàn ngắn gọn, đường từ cửa ra tới xe phải được người đón đi thử trước, và chuyến bay hay chuyến tàu được theo dõi liên tục để biết giờ đến thật.
Sân bay và nhà ga là nơi bên đón không làm chủ được không gian: đông người, ồn, quy định dừng đỗ chặt, giờ đến thay đổi. Đoàn khách thì vừa đi đường xa, mệt, mang hành lý. Mười phút đầu tiên ở đây quyết định khá nhiều tâm trạng của khách cho cả chuyến làm việc. Bài này hướng dẫn phân công, làm biển đón, chọn điểm gặp, đưa khách ra xe và xử lý khi chuyến bay trễ hay khách lạc.
Phân công: ai đi đón, ai ở lại, ai lo việc gì
Ví dụ giả định: đoàn bốn người của Công ty E ở Hà Nội bay vào Đà Nẵng làm việc với Công ty F trong hai ngày. Anh Khoa, phụ trách hành chính Công ty F, lập bảng phân công như sau.
| Người | Việc chính | Có mặt lúc nào |
|---|---|---|
| Người đón (anh Khoa) | Đứng ở khu chờ, cầm biển đón, chào khách, dẫn ra xe | Trước giờ hạ cánh dự kiến 30 phút |
| Tài xế | Chờ ở bãi đỗ gần nhất, đưa xe vào điểm đón khi được báo | Trước giờ hạ cánh 45 phút, xe đã sạch, có nước |
| Lãnh đạo đi đón (nếu có) | Chào trưởng đoàn khi khách ra tới khu chờ | Cùng lúc với người đón, đứng ở chỗ dễ thấy |
| Người trực ở văn phòng hoặc khách sạn | Nhận tin khách đã lên xe, báo khách sạn chuẩn bị nhận phòng | Suốt thời gian đón |
| Đầu mối đoàn khách | Báo khi máy bay hạ cánh, khi đoàn đã lấy hành lý | Đi cùng đoàn |
Việc lãnh đạo có ra sân bay đón hay không phụ thuộc vào cấp của trưởng đoàn và mức quan hệ. Với đoàn cấp trên hoặc đối tác rất quan trọng, lãnh đạo ra đón là cử chỉ được đánh giá cao. Với đoàn nghiệp vụ, người đón và tài xế là đủ; lãnh đạo tiếp đoàn tại văn phòng hoặc tại bữa tối.
Theo dõi chuyến bay, chuyến tàu: đừng tin giờ trên vé
Giờ hạ cánh trên vé chỉ là giờ dự kiến. Người đón nên xin số hiệu chuyến bay hoặc số tàu từ đầu mối đoàn, rồi theo dõi trên ứng dụng của hãng hoặc của cảng hàng không từ trước giờ cất cánh. Khi chuyến bay báo cất cánh muộn, người đón biết ngay để báo tài xế và người trực, không phải ra sân bay đứng chờ hơn một tiếng.
Từ lúc máy bay hạ cánh đến lúc khách ra tới khu chờ thường mất mười lăm đến bốn mươi phút tuỳ khách có hành lý ký gửi hay không, tuỳ sân bay đông hay vắng. Với chuyến quốc tế, thời gian làm thủ tục nhập cảnh có thể lâu hơn nhiều. Người đón nên hỏi trước đoàn có ký gửi hành lý không để ước tính, và nhờ đầu mối đoàn nhắn một tin khi đã lấy xong hành lý.
Với tàu hoả, tàu có thể đến sớm hoặc muộn so với giờ trên vé, và một ga lớn có nhiều cửa ra. Người đón cần biết khách đi toa nào để đứng chờ đúng phía sân ga hoặc đúng cửa ra gần nhất. Đến sớm mười lăm phút so với giờ tàu dự kiến là vừa, đủ để tìm chỗ đứng và quan sát lối ra.
Biển đón: ghi gì, cầm thế nào cho đúng mực
Biển đón giúp khách nhận ra người đón giữa đám đông. Nội dung nên ngắn: tên đơn vị khách, hoặc họ tên trưởng đoàn kèm chữ ông, bà. Không cần ghi chức vụ đầy đủ, không cần ghi tên đơn vị mình thật to, càng không nên in khẩu hiệu quảng bá. Cỡ chữ đủ để đọc từ khoảng mười mét, nền trơn, màu chữ tương phản rõ.
Với khách cấp cao, khách là người có thể không muốn bị nhận ra nơi công cộng, hoặc khách nước ngoài, nhiều đơn vị chọn ghi tên đơn vị khách thay vì họ tên cá nhân. Cách này vừa đủ để khách nhận ra, vừa không phơi tên và chức vụ của khách trước đám đông. Nếu đầu mối đoàn đã nhận mặt người đón qua ảnh, có khi không cần biển đón, chỉ cần người đón đứng đúng điểm hẹn.
Người đón cầm biển ngang ngực, đứng ở chỗ khách vừa bước ra là thấy, không chen vào sát cửa nơi có biển cấm đứng. Khi đã nhận ra đoàn, hạ biển xuống, cất đi rồi mới bắt tay chào, không vừa cầm biển vừa chào. Với khách nước ngoài, biển có thể ghi tên theo chữ cái Latinh đúng như trong hộ chiếu, đã hỏi đầu mối đoàn cách viết chính xác.
Từ điểm gặp ra tới xe: trình tự một lượt đón
Đường ra xe ở sân bay thường phải đi qua làn đường, qua dải phân cách, xuống tầng hầm hoặc sang bãi đỗ. Người đón nên đi thử đường này một lần trước giờ khách ra. Trình tự một lượt đón gọn:
- Người đón đứng ở điểm gặp đã hẹn với đầu mối đoàn, báo trước vị trí bằng tin nhắn: đứng ở cột nào, cạnh quầy nào.
- Khi đoàn ra, người đón chào trưởng đoàn trước, giới thiệu bản thân và đơn vị, hỏi thăm chuyến đi một câu ngắn.
- Người đón đề nghị giúp đẩy xe hành lý cho trưởng đoàn và khách lớn tuổi, không giành xách túi xách cá nhân hay cặp tài liệu của khách.
- Người đón nhắn tài xế đưa xe vào điểm đón, ước tính thời gian đi bộ để xe đến vừa lúc, không để xe phải dừng chờ ở làn cấm đỗ.
- Dẫn đoàn ra điểm đón, đi trước một chút để mở đường, đi chậm theo người đi chậm nhất.
- Tài xế xếp hành lý vào xe, người đón mời trưởng đoàn lên xe ở ghế danh dự trước, các thành viên lên sau.
- Người đón đếm lại người và hành lý trước khi xe chạy, rồi nhắn người trực báo đoàn đã lên xe.
Ở những sân bay quy định xe chỉ được dừng đón trong vài phút, việc canh thời gian giữa người đón và tài xế là quan trọng nhất. Gọi xe quá sớm thì xe phải chạy vòng; gọi quá muộn thì đoàn đứng chờ trên vỉa hè với hành lý.
Hành lý, xe và nước uống: chi tiết khách nhớ lâu
Xe đón nên rộng hơn số người một chút, tính cả hành lý. Đoàn bốn người có vali thì xe bảy chỗ thoải mái hơn xe năm chỗ chật cốp. Đoàn mười người có vali thì cân nhắc xe mười sáu chỗ hoặc hai xe, một xe chở người, một xe chở hành lý nếu đoàn mang theo nhiều mẫu hàng, thiết bị trình diễn.
Trong xe nên có nước lọc đóng chai, khăn giấy, điều hoà đã bật mát trước khi khách lên. Xe sạch, không mùi thuốc lá, không để đồ cá nhân của tài xế trên ghế. Tài xế mặc gọn gàng, không nghe điện thoại khi đang chở khách, chạy êm, không phóng nhanh để kịp giờ.
Nếu đoàn đi máy bay sớm, chưa kịp ăn sáng, bên đón có thể chuẩn bị sẵn một ít bánh nhẹ trên xe hoặc hỏi đoàn có muốn ghé ăn sáng trước khi về văn phòng không. Câu hỏi nhỏ này cho khách cảm giác được chăm chút, và giúp buổi làm việc sau đó không diễn ra trong tình trạng ai cũng đói.
Trên đường từ sân bay về: người đón ngồi đâu, nói gì
Người đón thường ngồi ghế trước cạnh tài xế, để trưởng đoàn và các thành viên ngồi ghế sau theo thứ bậc. Từ ghế trước, người đón dễ chỉ đường cho tài xế và quay lại trao đổi khi khách hỏi. Nếu lãnh đạo bên mình cũng ra đón, lãnh đạo ngồi cạnh trưởng đoàn ở hàng ghế sau, người đón vẫn ngồi trước.
Trong mười phút đầu, nên để khách nghỉ, chỉ nói những gì khách cần biết: thời gian đi về văn phòng hay khách sạn, chương trình phần còn lại của ngày, giờ ăn. Câu mẫu: "Dạ, từ đây về khách sạn khoảng hai mươi lăm phút. Đoàn mình nhận phòng, nghỉ ngơi, đến hai giờ chiều xe đón sang công ty làm việc với giám đốc ạ." Sau đó, nếu khách muốn trò chuyện, người đón có thể giới thiệu vài nét về thành phố, con đường đang đi qua, thời tiết mấy hôm nay.
Tránh bàn chuyện công việc chi tiết trên xe khi lãnh đạo không có mặt, vì người đón không có quyền trả lời thay. Nếu trưởng đoàn hỏi về nội dung buổi làm việc, người đón trả lời phần chương trình đã chốt, những gì vượt ra ngoài thì nói khéo: "Dạ, phần này giám đốc bên em sẽ trao đổi trực tiếp với anh chiều nay ạ." Khi gần tới nơi, người đón báo trước một hai phút để khách chuẩn bị đồ đạc.
Chuyến bay trễ, khách lạc, khách đi lẻ: xử lý thế nào
Chuyến bay trễ trên một giờ. Người đón báo lãnh đạo và người trực, đề nghị đẩy lùi các mốc trong chương trình, báo nhà hàng nếu đã đặt bữa. Tài xế có thể về chờ ở chỗ gần, không cần đứng ở bãi đỗ suốt.
Khách ra cửa khác, không thấy người đón. Luôn thống nhất trước một điểm gặp phụ, như quầy thông tin ở sảnh đến. Khi mất liên lạc quá mười phút, cả hai bên cùng tới điểm phụ.
Một thành viên đi chuyến khác. Ghi rõ trong bảng phân công, cử một người đón riêng hoặc hẹn xe quay lại. Không để cả đoàn ngồi trên xe chờ một người đến muộn hơn một tiếng.
Hành lý thất lạc. Người đón đi cùng khách đến quầy hành lý thất lạc của hãng, giúp ghi địa chỉ khách sạn hoặc văn phòng để hãng giao lại, rồi báo lãnh đạo để điều chỉnh chương trình nếu cần.
Khách mệt, muốn về khách sạn trước. Hỏi ý trưởng đoàn, báo lãnh đạo, dời buổi làm việc đầu tiên sang sau. Khách đi đường xa mà phải vào họp ngay thường làm việc kém hiệu quả hơn.
Câu hỏi thường gặp
Nên ra sân bay đón khách trước bao lâu?
Người đón nên có mặt ở khu chờ trước giờ hạ cánh dự kiến khoảng ba mươi phút, tài xế có mặt sớm hơn một chút để tìm chỗ chờ. Hãy theo dõi chuyến bay từ trước giờ cất cánh để điều chỉnh, vì giờ trên vé thường lệch với giờ đến thật.
Biển đón khách ở sân bay nên ghi gì?
Nên ghi ngắn gọn tên đơn vị khách hoặc họ tên trưởng đoàn kèm ông, bà, chữ to, nền trơn, đọc được từ xa. Không cần ghi chức vụ đầy đủ hay khẩu hiệu. Với khách cấp cao hoặc khách nước ngoài, nhiều nơi chỉ ghi tên đơn vị để không phơi thông tin cá nhân.
Lãnh đạo có cần ra sân bay đón đoàn không?
Tuỳ cấp của trưởng đoàn và mức quan hệ. Với đoàn cấp trên hoặc đối tác rất quan trọng, lãnh đạo ra đón là cử chỉ được đánh giá cao. Với đoàn nghiệp vụ, người đón và tài xế là đủ, lãnh đạo tiếp đoàn tại văn phòng hoặc bữa tối.
Người đón có nên xách hành lý cho khách không?
Người đón nên đề nghị giúp đẩy xe hành lý hoặc kéo vali cho trưởng đoàn và khách lớn tuổi, nhưng không giành túi xách cá nhân hay cặp tài liệu, vì nhiều người muốn tự giữ đồ quan trọng. Tài xế lo xếp hành lý vào cốp xe.
Đón khách ở ga tàu khác sân bay thế nào?
Ở ga tàu, người đón cần biết khách đi toa nào để đứng đúng phía sân ga hoặc cửa ra gần nhất, vì ga lớn có nhiều lối ra. Tàu có thể đến sớm hoặc muộn so với vé, nên đến trước khoảng mười lăm phút và giữ liên lạc với đầu mối đoàn.
Nếu không tìm thấy khách ở sân bay thì làm gì?
Bạn nhắn và gọi cho đầu mối đoàn, báo vị trí mình đang đứng, rồi cùng hẹn ra điểm gặp phụ đã thống nhất trước như quầy thông tin sảnh đến. Không chạy đi tìm khắp nơi vì dễ lạc nhau thêm, nhất là ở sân bay có nhiều tầng.