Một buổi đón đoàn tỉnh bạn ở UBND xã, phường gói gọn trong nửa ngày thường gồm năm phần: đón đoàn tại trụ sở, làm việc tại phòng họp khoảng một giờ rưỡi, đi thăm một đến hai mô hình thực tế, chụp ảnh lưu niệm và tiễn đoàn. Người tiếp chính là chủ tịch hoặc phó chủ tịch phụ trách lĩnh vực đoàn quan tâm, mọi khâu làm theo quy định hiện hành về tiếp khách và chi tiêu của cơ quan.
Từ khi chính quyền địa phương tổ chức theo hai cấp tỉnh và xã, các đoàn đi học tập kinh nghiệm giữa xã, phường của các tỉnh khác nhau ngày càng thường gặp: xem cách làm một cửa, chuyển đổi số, mô hình nông nghiệp, quản lý đô thị. Văn phòng của UBND xã thường ít người, lại phải lo nhiều việc cùng lúc. Bài này đưa ra một khung chương trình nửa ngày dễ áp dụng, cách bố trí chỗ ngồi và những điều nên giữ để buổi đón vừa trọng thị vừa không phô trương.
Khung chương trình nửa ngày: ví dụ giả định
Ví dụ giả định: đoàn một phường của tỉnh Quảng Ngãi gồm tám người, do phó chủ tịch phường dẫn, đến học tập mô hình chuyển đổi số tại một phường ở Đà Nẵng. Văn phòng phường dựng khung buổi sáng như sau.
| Giờ | Nội dung | Địa điểm | Người phụ trách |
|---|---|---|---|
| 8 giờ 00 | Đón đoàn, nghỉ chân, uống nước | Sảnh và phòng khách trụ sở | Văn phòng phường |
| 8 giờ 15 | Làm việc: giới thiệu thành phần, báo cáo mô hình, trao đổi | Phòng họp | Chủ tịch hoặc phó chủ tịch phụ trách |
| 9 giờ 45 | Thăm bộ phận một cửa, xem cách vận hành thực tế | Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả | Công chức phụ trách |
| 10 giờ 30 | Thăm một tổ dân phố làm điểm | Tổ dân phố | Tổ trưởng, cán bộ phường đi cùng |
| 11 giờ 15 | Chụp ảnh lưu niệm, trao quà lưu niệm, tiễn đoàn | Sân trụ sở hoặc tại điểm thăm | Chủ tịch, văn phòng |
Khung này chừa khoảng đệm mười lăm phút giữa các phần. Đoàn tỉnh bạn thường đi đường xa, có khi còn ghé thêm một hai nơi khác trong ngày, nên kết thúc đúng giờ là cách quan tâm thiết thực nhất. Nếu đoàn ở lại dùng bữa trưa, bữa ăn được tổ chức theo quy định hiện hành về định mức tiếp khách của cơ quan, đơn giản, đúng mực.
Trước khi đoàn đến: văn bản, đầu mối và phân công
Phần lớn công việc nằm ở khâu chuẩn bị. Văn phòng xã, phường nên làm theo trình tự:
- Nhận văn bản đề nghị của đơn vị bạn, trình lãnh đạo cho ý kiến về thời gian, người tiếp, nội dung.
- Có văn bản hoặc thư phản hồi chấp thuận, nêu thời gian, địa điểm, đầu mối liên hệ hai bên.
- Đề nghị đoàn gửi danh sách thành phần, nội dung muốn tìm hiểu cụ thể và câu hỏi gửi trước nếu có.
- Phân công: người báo cáo mô hình, công chức hướng dẫn ở bộ phận một cửa, người dẫn đường, người lo hậu cần phòng họp, người chụp ảnh tư liệu.
- Liên hệ trước với điểm thăm thực tế như tổ dân phố, hợp tác xã, trường học, để họ chủ động thời gian, không làm gián đoạn công việc của người dân.
- Chuẩn bị tài liệu giới thiệu ngắn gọn, đủ số bản cho đoàn, ưu tiên bản điện tử gửi sau để tiết kiệm.
- Một ngày trước, gọi lại đầu mối đoàn xác nhận giờ đến, số người, số xe.
Khi đoàn muốn tìm hiểu những nội dung cần văn bản pháp lý làm căn cứ, người báo cáo nên trình bày cách làm thực tế và dẫn chiếu đúng văn bản hiện hành mà địa phương đang áp dụng, tránh nêu số hiệu khi chưa kiểm lại.
Đón và chào hỏi tại trụ sở
Với đoàn ngang cấp, lãnh đạo xã, phường đón ở sảnh trụ sở là đủ trọng thị; nếu đoàn do lãnh đạo cấp cao hơn dẫn, ví dụ có lãnh đạo sở hoặc lãnh đạo tỉnh bạn đi cùng, chủ tịch nên ra đón tận chân xe. Người dẫn đường đón ở cổng, hướng xe vào chỗ đỗ đã giữ, không để xe đoàn phải chen vào giữa xe máy của người dân đến làm thủ tục.
Phòng khách hoặc phòng họp có sẵn nước, trà, khăn. Trong những phút đầu, lãnh đạo hai bên hỏi thăm chuyến đi, đường sá, thời tiết, rồi mời đoàn vào phòng làm việc. Không cần nghi thức cầu kỳ, không cần dàn người đứng hai bên lối vào. Người dân đang làm thủ tục ở bộ phận một cửa vẫn được phục vụ bình thường, đó chính là điều đoàn muốn thấy.
Xưng hô trong buổi làm việc giữa hai cơ quan nhà nước thường dùng "đồng chí" kèm chức danh khi giới thiệu chính thức, và "anh", "chị" trong lúc trao đổi thân mật. Người dẫn chương trình của buổi làm việc, thường là chánh văn phòng, giới thiệu thành phần hai bên theo thứ tự ngôi thứ, bắt đầu từ đoàn khách.
Buổi làm việc: chỗ ngồi, ai chủ trì, ai báo cáo
Phòng họp xã, phường thường có bàn chữ nhật hoặc bàn chữ U. Với bàn chữ nhật, đoàn khách ngồi một bên, chủ nhà ngồi bên đối diện, trưởng đoàn và người chủ trì bên mình ngồi giữa đối diện nhau, các thành viên toả ra hai bên theo ngôi thứ. Nếu dùng bàn chữ U, người chủ trì và trưởng đoàn ngồi ở đầu bàn ngang, trưởng đoàn ở bên phải người chủ trì, hai cánh bàn chia cho hai bên.
Người chủ trì phía chủ nhà nói lời chào mừng ngắn, giới thiệu mục đích buổi làm việc, rồi mời người phụ trách mô hình báo cáo. Phần báo cáo nên gói trong hai mươi phút, có trình chiếu hình ảnh thực tế, nói cả những khó khăn và cách đã gỡ, không chỉ nêu thành tích. Đoàn tỉnh bạn đến để học cách làm, nên những bài học từ chỗ vướng thường có ích hơn các con số đẹp.
Sau phần báo cáo, trưởng đoàn khách phát biểu cảm ơn và đặt câu hỏi, các thành viên hỏi theo lĩnh vực. Chủ nhà phân công người trả lời từng câu, không để một người ôm hết. Cuối buổi, người chủ trì điểm lại những việc hai bên có thể tiếp tục trao đổi, như chia sẻ quy trình nội bộ, cử cán bộ sang học thêm.
Đi thăm mô hình thực tế: ít điểm mà sâu
Thăm thực tế là phần đoàn thường quý nhất vì được tận mắt thấy và hỏi trực tiếp người làm. Nửa ngày chỉ nên có một đến hai điểm thăm, mỗi điểm khoảng ba mươi đến bốn mươi phút. Nhồi bốn, năm điểm khiến đoàn chỉ kịp xuống xe chụp ảnh rồi lên xe, không đọng lại được gì.
Điểm thăm nên là nơi đang vận hành thật, có người trực tiếp làm việc trình bày. Ở bộ phận một cửa, công chức có thể giới thiệu cách tiếp nhận hồ sơ, cách hướng dẫn người dân nộp trực tuyến, những lỗi người dân hay gặp. Ở tổ dân phố, tổ trưởng kể cách vận động bà con, cách giữ liên lạc với cư dân. Lãnh đạo xã, phường đứng bên cạnh bổ sung khi cần, không nói thay toàn bộ.
Khi đoàn đến thăm nhà dân hoặc cơ sở kinh doanh, phải xin phép chủ nhà từ trước, báo rõ giờ đến, số người và thời gian lưu lại. Đoàn không nên quá đông bước vào một ngôi nhà nhỏ; có thể chỉ trưởng đoàn và vài thành viên vào, những người khác đứng ngoài nghe giới thiệu chung.
Gọn, đúng mực và đúng quy định
Đón đoàn ở cơ quan nhà nước còn phải giữ tinh thần tiết kiệm, không phô trương theo quy định hiện hành. Một số điểm dễ áp dụng:
- Không treo băng rôn, không dựng cổng chào, không huy động người dân hay học sinh đứng đón.
- Hoa tươi chỉ một lọ nhỏ ở bàn làm việc nếu cần, không cần lẵng hoa lớn.
- Tài liệu in vừa đủ, ưu tiên gửi bản điện tử.
- Quà lưu niệm, nếu có, mang tính biểu trưng của địa phương như một cuốn sách giới thiệu, một sản phẩm thủ công nhỏ; không tặng quà có giá trị, không phong bì.
- Bữa ăn, nếu có, theo định mức tiếp khách của cơ quan, không rượu bia trong giờ làm việc; người lái xe không uống rượu bia.
- Chi phí tiếp khách được thực hiện và thanh toán theo quy định hiện hành về chế độ tiếp khách; khi chưa rõ, hỏi bộ phận kế toán hoặc văn phòng.
Những điều này không làm buổi đón kém trang trọng. Ngược lại, một buổi làm việc đúng giờ, có nội dung thực chất và tiếp đón chân thành thường được đoàn bạn nhắc lại lâu hơn mọi hình thức bày biện.
Lỗi hay gặp khi đón đoàn ở xã, phường
Báo cáo dài, đọc nguyên văn. Người báo cáo đọc tài liệu đã phát cho đoàn, mất bốn mươi phút. Cách sửa: chỉ trình bày ý chính và câu chuyện thực tế, tài liệu để đoàn đọc sau.
Lãnh đạo bận việc đột xuất, không ai báo đoàn. Báo ngay đầu mối đoàn ai sẽ tiếp thay, lãnh đạo ra chào lúc nào nếu được.
Điểm thăm không được báo trước. Người ở điểm thăm đang bận việc riêng, lúng túng khi đoàn đến. Luôn báo trước ít nhất một ngày và gọi lại trước giờ đến.
Ảnh lưu niệm chụp vội ở cầu thang. Chọn trước chỗ chụp có nền gọn, đủ sáng, xếp hàng theo ngôi thứ, chụp vài kiểu rồi gửi lại cho đoàn trong ngày.
Quên gửi tài liệu đã hứa. Ghi lại những gì đã hứa gửi trong buổi làm việc, phân công người gửi, hạn gửi, báo lãnh đạo khi đã gửi xong.
Câu hỏi thường gặp
Đón đoàn tỉnh bạn ở xã, phường cần chuẩn bị gì?
Cần thống nhất thời gian và nội dung bằng văn bản, nhận danh sách thành phần, phân công người báo cáo, người dẫn đường, người lo phòng họp, liên hệ trước với điểm thăm thực tế, chuẩn bị tài liệu ngắn và xác nhận lại với đoàn một ngày trước.
Ai là người tiếp chính khi đoàn tỉnh bạn đến phường?
Thường là chủ tịch hoặc phó chủ tịch phụ trách lĩnh vực đoàn quan tâm, tương xứng với cấp của trưởng đoàn. Nếu đoàn có lãnh đạo cấp tỉnh đi cùng, chủ tịch nên trực tiếp tiếp và ra đón tận chân xe.
Có nên treo băng rôn chào mừng đoàn tỉnh bạn không?
Thường không cần. Tinh thần chung là tiết kiệm, không phô trương theo quy định hiện hành. Một buổi làm việc đúng giờ, có nội dung thực chất và tiếp đón chân thành được đánh giá cao hơn băng rôn hay cổng chào.
Tặng quà lưu niệm cho đoàn tỉnh bạn như thế nào?
Nếu có, quà nên mang tính biểu trưng như cuốn sách giới thiệu địa phương hay sản phẩm thủ công nhỏ, trao giữa hai trưởng đoàn cuối buổi. Không tặng quà có giá trị hay phong bì, và cần theo quy định hiện hành của cơ quan về tặng, nhận quà.
Một buổi đón đoàn nửa ngày nên thăm bao nhiêu mô hình?
Chỉ nên một đến hai điểm, mỗi điểm khoảng ba mươi đến bốn mươi phút. Thăm quá nhiều điểm khiến đoàn chỉ kịp chụp ảnh rồi đi, không có thời gian hỏi người trực tiếp làm, nên không học được gì sâu.
Có bắt buộc mời đoàn tỉnh bạn ở lại dùng bữa không?
Không bắt buộc. Việc mời dùng bữa tuỳ chương trình, thời gian của đoàn và quy định hiện hành về định mức tiếp khách của cơ quan. Nếu có, bữa ăn đơn giản, đúng mực, không rượu bia trong giờ làm việc.