Tiễn khách ra tới đâu phụ thuộc vào cấp của khách so với người tiếp: khách ngang cấp hoặc thấp hơn tiễn tới cửa thang máy, khách quan trọng tiễn xuống sảnh, khách cấp cao hơn hoặc khách lần đầu đến tiễn tận xe và đứng chờ tới khi xe chuyển bánh. Mức tiễn nên ngang hoặc cao hơn mức đón một bậc, không bao giờ thấp hơn.
Tiễn khách là phần cuối cùng khách nhìn thấy, và ấn tượng cuối thường ở lại lâu nhất. Nhiều buổi tiếp chu đáo từ đầu đến giữa nhưng hỏng ở phút cuối khi chủ nhà chỉ đứng dậy bắt tay ở bàn rồi quay lại làm việc. Bài này đưa ra bảng mức tiễn theo cấp, thứ tự đi khi tiễn, lời chào ở từng điểm dừng và những hoàn cảnh cần linh hoạt.
Vì sao mức tiễn quan trọng không kém mức đón
Khi đón, khách còn đang để ý đến nội dung buổi gặp sắp tới. Khi tiễn, buổi gặp đã xong, khách có tâm trí để nhìn và cảm nhận cách mình được đối xử. Vì vậy cùng một cử chỉ, tiễn tận xe thường được khách nhớ hơn đón tận xe.
Nguyên tắc gốc là tiễn không thấp hơn đón. Đã đón khách ở sảnh mà khi về chỉ tiễn tới cửa phòng, khách sẽ hiểu là buổi gặp không như ý chủ nhà, dù thật ra chỉ vì chủ nhà vội. Ngược lại, đón ở cửa phòng mà tiễn xuống tận sảnh là một cách bày tỏ rằng buổi gặp đã tốt hơn mong đợi.
Mức tiễn cũng nói với những người xung quanh về vị trí của khách. Nhân viên thấy giám đốc tiễn ai tận xe sẽ tự hiểu người đó quan trọng với đơn vị, lần sau khách đến họ sẽ đón tiếp chu đáo hơn mà không cần ai dặn.
Mức tiễn theo cấp khách và người tiếp
Bảng dưới đây là gợi ý, áp dụng cho văn phòng trong toà nhà có thang máy. Văn phòng tầng trệt hay nhà riêng thì quy đổi theo khoảng cách tương ứng.
| Tình huống | Người tiếp chính tiễn tới | Người khác tiễn tiếp |
|---|---|---|
| Khách thấp cấp hơn, đến làm việc thường xuyên | Cửa phòng hoặc cửa thang máy | Lễ tân chào ở sảnh |
| Khách ngang cấp, đối tác quen | Cửa thang máy, có thể đi cùng xuống sảnh | Thư ký báo xe, lễ tân chào ở sảnh |
| Khách quan trọng, đối tác lớn | Xuống tận sảnh | Người phụ trách tiễn tiếp ra xe nếu người tiếp chính có việc |
| Khách lần đầu đến, nhà đầu tư | Tận xe, đứng chờ xe đi | Thư ký giữ thang máy, mang đồ cho khách nếu có |
| Khách cấp cao hơn người tiếp, đoàn cấp trên | Tận xe, đứng chờ xe chuyển bánh và khuất hẳn | Cấp phó và người phụ trách cùng tiễn, đứng sau người tiếp chính |
| Khách lớn tuổi hoặc đi lại khó | Tận xe bất kể cấp, đỡ khách lên xe nếu khách cần | Một người đi cạnh mang đồ |
Hàng cuối cùng cho thấy hoàn cảnh đôi khi quan trọng hơn cấp bậc. Khách lớn tuổi hay khách đang chống nạng, dù chỉ là nhân viên của đối tác, vẫn nên được tiễn tận xe. Đó là phép lịch sự thông thường trước khi là nghi thức.
Ai đi cạnh khách khi tiễn và đi thế nào
Người tiếp chính đi cạnh khách chính. Đi bên trái khách, ngang hàng hoặc lùi nửa bước. Đến chỗ rẽ hay cửa thì bước lên trước để mở cửa, chỉ lối.
Những người còn lại. Người bên chủ đi cạnh người bên khách cùng cặp, theo sau cặp chính. Không đi chen lên trước cặp chính.
Thư ký. Đi trước một quãng để giữ thang máy, báo xe, hoặc đi sau cùng mang đồ khách để quên. Không đi giữa đoàn.
Qua thang máy. Thư ký giữ cửa thang, mời khách vào trước. Người tiếp chính vào sau, đứng gần bảng bấm. Ra khỏi thang thì giữ cửa mời khách ra trước.
Đồ của khách. Nếu khách có quà lưu niệm, tài liệu nặng, thư ký hoặc người phục vụ cầm giúp tới xe. Không để khách chính tự xách túi to trong khi bên chủ đi tay không.
Nhịp đi. Đi theo nhịp của khách chính, không đi nhanh dẫn trước như đang giục. Với khách lớn tuổi, chậm lại, chọn lối bằng phẳng, tránh bậc thang nếu có thang máy hoặc lối dốc thoải.
Thứ tự chào ở từng điểm dừng
Một lần tiễn khách thường có ba điểm dừng. Ở mỗi điểm có một việc chào khác nhau:
- Tại phòng: đứng dậy cùng khách, trao quà nếu có, bắt tay chào những người bên khách không đi xuống cùng, nói câu cảm ơn chính.
- Tại thang máy hoặc sảnh: nếu chỉ tiễn tới đây, bắt tay lần cuối, nói câu chúc ngắn, đứng chờ cửa thang đóng hẳn hoặc khách ra khỏi cửa toà nhà mới quay đi.
- Tại xe: mở cửa xe cho khách chính nếu tài xế chưa kịp mở, chờ khách ngồi ổn mới đóng cửa nhẹ. Bắt tay qua cửa kính đã hạ nếu khách chìa tay.
- Khi xe chuyển bánh: đứng yên, có thể giơ tay chào nhẹ, chờ xe đi khuất hoặc ít nhất ra khỏi cổng mới quay vào.
- Sau khi quay vào: không bình luận về khách ở sảnh, nơi bảo vệ, lễ tân và khách khác có thể nghe thấy.
Câu cảm ơn chính nói ở phòng, những điểm sau chỉ cần câu ngắn như "chúc anh thượng lộ bình an", "hẹn gặp anh lần tới". Lặp lại lời cảm ơn dài ở mỗi điểm dừng làm buổi tiễn nặng nề.
Tiễn đoàn đông đi nhiều xe
Khi đoàn khách đi hai ba xe, người tiếp chính tiễn khách chính tới xe của khách chính, những người bên chủ chia nhau tiễn các thành viên còn lại tới xe của họ. Thư ký báo trước để các xe đỗ theo thứ tự, xe của khách chính đỗ ở vị trí gần lối ra nhất, các xe sau nối tiếp. Như vậy khách chính lên xe trước và xe khách chính chạy đầu tiên.
Người tiếp chính đứng ở vị trí giữa lối ra, chờ tới khi xe cuối cùng của đoàn chuyển bánh mới quay vào, chứ không quay vào ngay khi xe khách chính đi. Các thành viên đoàn ngồi xe sau cũng nhìn thấy cách chủ nhà tiễn họ.
Nếu đoàn lên xe khách loại lớn, người tiếp chính đứng ở cửa xe bắt tay từng người hoặc ít nhất là khách chính và vài người đầu, rồi đứng lùi ra khi cửa xe đóng, giơ tay chào khi xe lăn bánh.
Khi người tiếp chính không thể tiễn xa
Có cuộc họp ngay sau. Người tiếp chính tiễn tới cửa thang máy, nói rõ lý do ngắn gọn và xin phép để người phụ trách tiễn khách xuống tận xe. Khách hiểu và vẫn thấy được trọng thị.
Có khách khác đang chờ. Không để khách đang về thấy khách tiếp theo đang ngồi chờ ngay cửa phòng. Thư ký sắp chỗ chờ cho khách sau ở phòng khác.
Thời tiết xấu. Mưa to thì tiễn tới sảnh có mái che, thư ký hoặc bảo vệ cầm ô đưa khách ra xe. Người tiếp chính không cần đội mưa ra xe nếu đã có người che ô cho khách.
Văn phòng ở tầng rất cao. Với toà nhà nhiều tầng, đi xuống sảnh có thể mất vài phút. Với khách quan trọng vẫn nên xuống; với khách quen có thể dừng ở thang máy, có thư ký xuống cùng.
Khách từ chối không cho tiễn. Khách nói "anh cứ ở lại làm việc" thì có thể nhận lời, nhưng ít nhất tiễn tới cửa thang máy và cử thư ký đi cùng xuống. Với khách cấp cao, vẫn nên xuống dù khách từ chối một lần.
Tiễn khách trong những không gian khác văn phòng thường
Ở nhà máy hay xưởng có khu sản xuất, tiễn khách tới cổng chính hoặc khu đỗ xe, không để khách tự đi qua khu sản xuất ra về. Người tiễn nhắc khách trả lại đồ bảo hộ đã mượn một cách nhẹ nhàng, có người nhận sẵn ở cổng, để khách không phải tự hỏi trả ở đâu.
Ở trường học, khi tiễn đoàn khách vào giờ học, chọn lối đi ít qua lớp để không làm ồn. Hiệu trưởng tiễn tới cổng với khách cấp trên, tới sân trường hoặc phòng hội đồng với khách ngang cấp.
Ở trụ sở cơ quan nhà nước như văn phòng xã, phường, việc tiễn đoàn thường theo hướng dẫn của văn phòng và thông lệ của cơ quan; khi chưa rõ, hỏi văn phòng hoặc bộ phận phụ trách đối ngoại của cơ quan chủ quản. Nguyên tắc chung vẫn là tiễn không thấp hơn đón và đứng chờ đến khi đoàn rời đi.
Ở văn phòng chia sẻ, nơi nhiều đơn vị dùng chung sảnh và lễ tân, người tiếp nên tự xuống sảnh tiễn khách quan trọng thay vì để lễ tân chung làm thay, vì lễ tân chung không biết khách là ai.
Lỗi hay gặp khi tiễn khách
Quay đi khi cửa thang máy chưa đóng. Khách nhìn thấy lưng chủ nhà qua khe cửa thang. Đứng yên, mỉm cười cho tới khi cửa đóng hẳn.
Quay vào khi xe chưa chuyển bánh. Khách nhìn qua cửa kính thấy chủ nhà đã quay lưng, mọi lời cảm ơn trước đó bị nhạt đi.
Vừa tiễn vừa nghe điện thoại. Để điện thoại im lặng cho tới khi khách đi khuất. Cuộc gọi gấp thì nhờ thư ký nghe.
Tiễn thấp hơn đón. Đón ở sảnh rồi tiễn ở cửa phòng. Nếu không thể tiễn xa, báo lý do và cử người tiễn thay.
Bàn chuyện khách ngay ở sảnh. Nhân viên, bảo vệ và khách khác có thể nghe thấy. Mọi nhận xét về buổi gặp để dành cho cuộc trao đổi nội bộ trong phòng.
Để khách tự tìm xe. Khách ra tới sảnh mà xe chưa tới, phải đứng chờ hoặc tự gọi tài xế. Thư ký báo xe từ lúc khách bắt đầu đứng dậy trong phòng, để khi khách xuống tới nơi thì xe đã đỗ sẵn trước cửa.
Câu hỏi thường gặp
Tiễn khách quan trọng ra tới đâu là đúng?
Khách quan trọng nên được tiễn xuống tận sảnh. Khách cấp cao hơn người tiếp, khách lần đầu đến hay nhà đầu tư nên được tiễn tận xe và đứng chờ tới khi xe chuyển bánh. Khách quen ngang cấp có thể tiễn tới cửa thang máy.
Có nhất thiết phải chờ xe khách đi khuất mới quay vào không?
Với khách quan trọng thì nên chờ ít nhất tới khi xe ra khỏi cổng. Khách thường nhìn lại qua cửa kính, thấy chủ nhà còn đứng tiễn là ấn tượng cuối rất đẹp; thấy chủ nhà đã quay lưng thì lời cảm ơn trước đó bị nhạt đi.
Khách nói không cần tiễn thì có nên nghe theo không?
Với khách ngang cấp hoặc khách quen, có thể nhận lời nhưng vẫn tiễn tới cửa thang máy và cử thư ký đi cùng xuống. Với khách cấp cao hơn, vẫn nên tiễn xuống dù khách từ chối một lần.
Giám đốc có cuộc họp ngay sau thì tiễn khách thế nào?
Giám đốc tiễn tới cửa thang máy, nói ngắn gọn lý do và xin phép để người phụ trách tiễn khách xuống tận xe. Như vậy khách vẫn được tiễn đủ mức mà giám đốc không trễ việc.
Khi tiễn khách đi thang máy thì ai vào trước?
Thư ký hoặc người tiễn vào trước để giữ cửa và bấm tầng nếu thang không có người điều khiển, rồi mời khách vào. Khi ra, giữ cửa mời khách ra trước. Thứ tự chi tiết khi đi thang máy có bài riêng ở chuyên mục di chuyển.
Có nên bắt tay lại ở mỗi điểm tiễn không?
Bắt tay chính ở phòng khi nói lời cảm ơn, bắt tay lần cuối ở điểm chia tay cuối cùng như cửa thang máy hoặc cửa xe. Không cần bắt tay ở mọi điểm dừng, và không lặp lại lời cảm ơn dài mỗi lần.