TrongVong.comTrọng Vọng
Ngôi thứ và nguyên tắc thứ bậc

Hai người đồng cấp cùng dự buổi làm việc: dựa vào đâu để phân thứ tự

Hai người cùng chức danh dự một buổi làm việc thì ai trước? Bảy căn cứ dùng lần lượt, cách hỏi thâm niên cho khéo và cách chia đều vị trí danh dự cho cả hai.

Two women executives of similar age seated at either side of a host at a polished oval table, viewed from behind the host chair, soft afternoon light, muted blue walls

Khi hai người có cùng chức danh dự một buổi làm việc, bạn phân thứ tự lần lượt theo: vai trò chủ – khách, vai trò trong buổi, cấp của đơn vị họ đại diện, thâm niên giữ chức, tuổi, và cuối cùng là thứ tự tên đơn vị. Dừng ở căn cứ đầu tiên phân định được, không cộng dồn các căn cứ. Nếu cả hai cùng thuộc một đoàn khách, nên nhờ trưởng đoàn khách quyết định thứ tự của người trong đoàn họ.

Tình huống "hai người ngang nhau" xảy ra thường hơn nhiều người nghĩ: hai phó giám đốc của cùng một công ty, hai giám đốc công ty thành viên của cùng tập đoàn, hai trưởng phòng ở hai Sở khác nhau. Xếp sai thì một người cảm thấy bị hạ thấp; xếp đúng mà không giải thích được thì người kia vẫn có thể thắc mắc. Bài này đưa ra thứ tự căn cứ, cách hỏi thông tin cần thiết mà không làm ai ngại, và các cách dàn đều vinh dự khi không thể phân định.

Đồng cấp thật sự hay chỉ giống chức danh

Trước khi đi tìm căn cứ phụ, hãy kiểm lại xem hai người có thật sự ngang nhau không. Rất nhiều trường hợp chỉ giống nhau ở chữ "giám đốc" hay "trưởng phòng", còn vị trí thật thì khác hẳn. Giám đốc một tổng công ty và giám đốc một công ty con của tổng công ty đó đều là giám đốc, nhưng người thứ nhất là cấp trên của đơn vị người thứ hai. Trưởng phòng của một Sở và trưởng phòng của một công ty tư nhân đều là trưởng phòng, nhưng thuộc hai khối khác nhau và thường được xếp theo cấp đơn vị trước.

Có ba dấu hiệu cho thấy hai người chưa chắc đã đồng cấp. Một là đơn vị của họ có quan hệ cấp trên – cấp dưới hoặc mẹ – con. Hai là chức danh có thêm chữ như "thường trực", "phụ trách", "quyền", "điều hành" — những chữ này thường làm thay đổi vị trí. Ba là một người đồng thời giữ thêm chức vụ khác, ví dụ phó giám đốc kiêm kế toán trưởng, hoặc là thành viên hội đồng quản trị.

Cách kiểm nhanh nhất là đọc kỹ danh sách thành phần chính thức do đơn vị khách gửi, không dựa vào danh thiếp cũ hay tin nhắn. Nếu chức danh ghi chưa rõ, gọi hỏi lại người đầu mối bên khách trước buổi làm việc một ngày. Chỉ khi chắc chắn hai người ngang nhau, mới chuyển sang các căn cứ phụ ở mục dưới.

Bảy căn cứ phân thứ tự, dùng lần lượt

Gặp căn cứ nào phân định được thì dừng ở đó. Đây là nguyên tắc phổ biến trong lễ tân doanh nghiệp và cơ quan; với nghi lễ nhà nước, theo quy định hiện hành và hướng dẫn của văn phòng cơ quan chủ quản.

Thứ tựCăn cứVí dụ giả định
1Vai trò chủ – kháchGiám đốc bên khách đứng trên giám đốc bên chủ
2Vai trò trong buổiPhó giám đốc được cử làm trưởng đoàn đứng trên phó giám đốc là thành viên
3Cấp của đơn vị đại diệnTrưởng phòng ở tổng công ty đứng trên trưởng phòng ở công ty con
4Chức danh kiêm nhiệm hoặc chữ bổ nghĩaPhó giám đốc thường trực đứng trên phó giám đốc
5Thâm niên giữ chức hiện tạiNgười giữ chức từ lâu hơn đứng trước
6TuổiNgười lớn tuổi hơn đứng trước
7Thứ tự tên đơn vị theo bảng chữ cáiDùng khi không có thông tin nào khác, nhất là khi nhiều đơn vị cùng dự

Điểm khó là căn cứ 5 và 6 cần thông tin cá nhân mà không phải lúc nào bạn cũng có sẵn. Mục tiếp theo nói cách lấy thông tin này một cách tế nhị. Còn căn cứ 7 là phương án trung lập cuối cùng: không ai có thể trách bạn thiên vị khi xếp theo bảng chữ cái.

Hỏi thâm niên và tuổi sao cho khéo

Không ai thích bị hỏi thẳng "anh bao nhiêu tuổi" hay "anh lên chức từ năm nào" qua điện thoại của một người lạ. Với nội bộ đơn vị mình, bạn có thể hỏi bộ phận tổ chức – nhân sự. Với khách, cách tốt nhất là hỏi người đầu mối của đoàn khách, và hỏi theo mục đích chứ không hỏi thông tin: "Bên em đang xếp chỗ ngồi, hai anh phó giám đốc bên mình thì anh nào ngồi trước cho đúng ý đoàn ạ?" Người đầu mối nắm rõ nội bộ của họ hơn bạn và thường trả lời ngay.

Nếu đoàn khách là cơ quan nhà nước, thứ tự các phó thủ trưởng thường đã được phân công trong quyết định phân công nhiệm vụ của lãnh đạo cơ quan, và văn phòng của họ biết rõ thứ tự này. Đừng tự suy ra từ việc ai đứng trước trong ảnh trên báo hay ai được giới thiệu trước ở một buổi khác.

Với doanh nghiệp, thứ tự các phó tổng giám đốc đôi khi được ghi trong sơ đồ tổ chức công bố, nhưng nhiều nơi không công khai. Hỏi người đầu mối vẫn là cách an toàn nhất. Ghi lại câu trả lời vào hồ sơ đối tác để lần sau không phải hỏi lại.

Ví dụ giả định: hai giám đốc công ty thành viên cùng đến làm việc

Một công ty phân phối thiết bị y tế ở Đà Nẵng tiếp hai giám đốc của hai công ty thành viên thuộc cùng một tập đoàn, mỗi người dẫn một đoàn riêng nhưng làm việc chung một buổi. Anh Tâm, trưởng phòng hành chính, xử lý như sau.

  1. Xác nhận hai người cùng là giám đốc công ty thành viên, không ai kiêm thêm chức ở tập đoàn — vậy là đồng cấp thật.
  2. Cả hai đều là khách, không ai được ưu tiên theo vai chủ – khách. Buổi làm việc bàn chung một hợp đồng, không ai đóng vai trò chính.
  3. Anh Tâm gọi cho văn phòng tập đoàn — nơi cử hai đoàn đi — hỏi thứ tự mong muốn. Văn phòng đề nghị xếp theo thứ tự tên công ty trong văn bản cử đi.
  4. Giám đốc công ty thứ nhất ngồi bên phải tổng giám đốc chủ nhà, giám đốc công ty thứ hai ngồi bên trái.
  5. Để cân bằng, người thứ hai được mời phát biểu ý kiến chính về nội dung kỹ thuật, vì công ty đó phụ trách mảng này.
  6. Trong ảnh lưu niệm, hai giám đốc đứng hai bên tổng giám đốc chủ nhà, đúng thứ tự phải – trái như lúc ngồi.

Điểm mấu chốt trong ví dụ là anh Tâm không tự quyết. Khi hai người cùng thuộc một hệ thống, cấp trên chung của họ là người có quyền và có thông tin để xếp. Bạn chỉ việc làm theo và ghi chú nguồn của quyết định.

Cách dàn đều vinh dự khi buộc phải chọn một người trước

Chia vị trí và lượt nói. Người thứ nhất ngồi bên phải chủ nhà, người thứ hai được mời phát biểu trước hoặc phát biểu phần nội dung chính. Mỗi người có một điểm được ưu tiên.

Chia các khâu trong ngày. Buổi sáng làm việc người thứ nhất ở vị trí số 1, bữa trưa người thứ hai ngồi bên phải chủ tiệc. Cách này hợp với chương trình kéo dài cả ngày.

Đặt hai người đối xứng. Trong ảnh và trong bàn tròn, đặt hai người ở hai bên chủ nhà, khoảng cách bằng nhau. Người xem thấy cân, ít ai để ý ai bên phải ai bên trái.

Chủ nhà cử hai người tiếp tương ứng. Tổng giám đốc tiếp người thứ nhất, phó tổng giám đốc thứ nhất tiếp người thứ hai, đi cạnh suốt buổi. Cả hai đều có người đồng hành xứng tầm.

Nói rõ căn cứ nếu được hỏi. Một câu nhẹ như "Bên em xếp theo thứ tự trong văn bản của tập đoàn ạ" đủ để người thứ hai hiểu đây không phải đánh giá cá nhân.

Sai lầm hay gặp khi xếp hai người đồng cấp

Cộng dồn nhiều căn cứ phụ. Người này lớn tuổi hơn, người kia thâm niên hơn, người lễ tân cố cân đo xem ai "nhiều điểm" hơn. Cách làm đúng là đi theo thứ tự căn cứ, gặp căn cứ phân định được thì dừng, không cộng điểm.

Dựa vào danh thiếp cũ. Danh thiếp in từ năm trước có thể ghi chức danh đã thay đổi. Chỉ tin danh sách thành phần chính thức gửi cho buổi này.

Xếp theo mức độ thân quen của lãnh đạo bên mình. Lãnh đạo hay muốn người quen ngồi gần mình. Người quen ngồi gần thì vui, nhưng người kia sẽ thấy ngay mình bị xếp sau vì lý do không chính thức.

Thay đổi thứ tự giữa các khâu. Sáng xếp người A trước, chiều lại giới thiệu người B trước mà không có lý do. Nếu muốn chia đều vinh dự, phải có chủ đích và báo trước cho chủ nhà, không để xảy ra do sơ suất.

Không ghi lại kết quả. Lần sau đón lại hai người này, người lễ tân mới không biết lần trước đã xếp thế nào và vì sao. Ghi một dòng vào hồ sơ đối tác: ai trước, căn cứ gì, ai quyết.

Những câu nói dùng được tại chỗ

Đôi khi chính người được xếp sau hỏi lại, hoặc hai người cùng nhường nhau ghế. Một vài câu mẫu giúp người làm lễ tân và chủ nhà gỡ tình huống mà không làm ai mất lòng:

  • Khi hai khách nhường nhau ghế: chủ nhà nói "Mời anh Hùng ngồi bên này, anh Lâm ngồi bên này ạ, hai anh ngồi hai bên cho tiện trao đổi" — kèm cử chỉ chỉ ghế rõ ràng.
  • Khi người xếp sau hỏi: "Dạ, bên em xếp theo văn bản cử đoàn của tập đoàn ạ, có gì chưa hợp anh cứ báo em chỉnh."
  • Khi người đầu mối bên khách chưa chắc: "Dạ, nếu bên mình chưa thống nhất, bên em xin phép xếp theo thứ tự tên đơn vị cho khách quan ạ."
  • Khi lãnh đạo bên mình muốn tự xếp theo quan hệ thân quen: người làm lễ tân nhắc khéo "Dạ, nếu xếp vậy thì anh Lâm có thể thấy chưa thoả, mình có cần báo trước với anh ấy không ạ?"

Điều cần tránh là im lặng xếp rồi để khách tự phát hiện. Một câu giải thích ngắn luôn tốt hơn một sự im lặng bị hiểu sai.

Câu hỏi thường gặp

Hai phó giám đốc cùng một công ty đến làm việc thì ai đứng trước?

Thường theo thứ tự phân công trong nội bộ công ty đó, chẳng hạn phó giám đốc thường trực đứng trước. Cách chắc nhất là hỏi người đầu mối của đoàn khách, vì họ nắm rõ thứ tự nội bộ hơn bạn.

Có nên hỏi thẳng tuổi của khách để xếp thứ tự không?

Không nên hỏi thẳng khách. Hỏi người đầu mối của đoàn theo mục đích, ví dụ hai anh ngồi thế nào cho đúng ý đoàn, họ sẽ trả lời mà không ai phải ngại.

Thâm niên giữ chức có quan trọng hơn tuổi không?

Trong buổi làm việc chính thức, thâm niên giữ chức hiện tại thường được xét trước tuổi. Tuổi được coi trọng nhiều hơn trong phần xã giao như bữa tiệc, thăm hỏi, nơi người lớn tuổi được mời trước một cách tự nhiên.

Xếp theo bảng chữ cái có bị coi là thiếu tôn trọng không?

Không, đây là cách trung lập và được chấp nhận rộng rãi khi các căn cứ khác ngang nhau. Chỉ cần dùng nhất quán cho mọi khâu và nói rõ nếu có người hỏi.

Hai giám đốc ngang nhau, một người là khách quen lâu năm thì có được ưu tiên không?

Quan hệ thân quen không phải căn cứ chính thức để xếp ngôi thứ. Có thể bày tỏ sự thân tình bằng cách khác như chủ nhà dành thời gian trò chuyện riêng, nhưng không nên nâng vị trí người quen lên trên người kia.

Khi không phân định được thì có thể để hai người tự chọn chỗ không?

Không nên, vì hai người thường nhường nhau và gây lúng túng. Chủ nhà nên chủ động mời từng người vào ghế cụ thể, dàn họ đối xứng hai bên để không ai cảm thấy bị xếp sau.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138